Nazewnictwo

Język / system Nazwa
polski wirus choroby skokowej owiec (louping ill)
angielski Louping ill virus
nazwa systematyczna Orthoflavivirus, rodzina Flaviviridae
klasyfikacja bezpieczeństwa czynnik wymagający hermetyzacji (BSL-3)

Czym jest

Wirus choroby skokowej owiec jest flawiwirusem przenoszonym przez kleszcze Ixodes, wywołującym zapalenie mózgu owiec (charakterystyczny skokowy chód) i - rzadziej - innych zwierząt oraz człowieka.

Występuje na Wyspach Brytyjskich i w północnej Europie. Choroba zwalczana z urzędu; materiał wymaga hermetyzacji weterynaryjnej.

Zakres opisu. Hasło ma charakter rozpoznawczo-prawny. Nie zawiera informacji o namnażaniu, przechowywaniu ani przygotowaniu czynnika. Służy identyfikacji materiału i ustaleniu podstawy odpowiedzialności.

Charakterystyka czynnika

Cecha Wartość
typ wirus RNA jednoniciowy o dodatniej polarności
rodzina Flaviviridae
morfologia wiriony otoczkowe
gatunki wrażliwe owce (oraz inne zwierzęta, wyjątkowo człowiek)
droga zakażenia ukłucie kleszcza Ixodes
okres wylęgania 6-18 dni
trwałość poza organizmem ograniczona; wrażliwy na środki dezynfekcyjne

Miejsce w grupie i pozycje pokrewne

Podstawa prawna kontroli

Wykaz / akt Pozycja Uwagi
Rozporządzenie (UE) 2021/821, załącznik I 1C352 kontrola wywozu
Konwencja o zakazie broni biologicznej i toksynowej (BWC, 1972) zakaz opracowywania, produkcji i gromadzenia reżim traktatowy
Grupa Australijska wykaz czynników biologicznych podwójnego zastosowania
Wspólny wykaz uzbrojenia UE ML7 - biologiczne środki walki
Prawo polskie - obrót z zagranicą ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. o obrocie z zagranicą towarami o znaczeniu strategicznym zezwolenie na wywóz, pośrednictwo i tranzyt
Prawo polskie - choroby zwierząt ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt choroba zwalczana z urzędu; obowiązek zgłoszenia

Rozpoznanie w warunkach terenowych

Sygnały - fiolki, probówki i pojemniki kriogeniczne z materiałem biologicznym, hodowle, liofilizaty; dokumentacja odwołująca się do izolatów terenowych albo szczepów; oznaczenia gatunkowe; zaplecze hodowlane i chłodnicze przy braku profilu weterynaryjno-badawczego uzasadniającego posiadanie.

Wskaźniki - sama obecność materiału zawierającego czynnik jest wskaźnikiem rozstrzygającym; posiadanie poza akredytowanym laboratorium o właściwym poziomie hermetyczności; brak zezwoleń i dokumentacji przemieszczania czynników objętych kontrolą.

Zasady bezpieczeństwa - zakaz otwierania pojemników poza laboratorium o właściwej hermetyczności; wysokie ryzyko rozprzestrzenienia wśród zwierząt gospodarskich; zabezpieczenie miejsca, wezwanie Inspekcji Weterynaryjnej oraz zespołu CBRN; bezwzględne unikanie kontaktu z hodowlami zwierząt; traktowanie materiału jako zakaźnego.

Wykrywanie - identyfikacja wyłącznie w laboratorium referencyjnym; metody RT-PCR/PCR, izolacja i badania serologiczne w laboratorium referencyjnym (krajowe laboratorium referencyjne Inspekcji Weterynaryjnej).

Ocena materiału: zdolny a niezdolny do zakażenia

Materiał w pełni zakaźny - żywy izolat czynnika zdolny do zakażenia zwierząt, przechowywany w warunkach zachowujących zakaźność. Materiał o obniżonej zdolności - materiał inaktywowany, zdegradowany albo szczep pozbawiony zdolności wywołania zarazy zwierzęcej.

Znaczenie prawne. Obecność żywego czynnika poza uprawnionym obiegiem realizuje znamiona czynów przeciwko bezpieczeństwu powszechnemu i - przy ustaleniu przeznaczenia - wytwarzania środka walki. Materiał inaktywowany albo niezdolny do wywołania zarazy zwierzęcej objęty jest w odniesieniu do zamiaru użycia jako broni konstrukcją usiłowania nieudolnego z art. 13 § 2 k.k.; nie wyłącza to odpowiedzialności za nielegalny obrót czynnikiem kontrolowanym ani za sprowadzenie zagrożenia.

Odpowiedzialność karna

Podstawa Czyn Zagrożenie
art. 165 § 1 pkt 1 k.k. sprowadzenie niebezpieczeństwa szerzenia się zarazy zwierzęcej od 6 miesięcy do lat 8
art. 121 § 1 k.k. wytwarzanie, gromadzenie, przechowywanie środków walki zakazanych przez prawo międzynarodowe - przy ustaleniu przeznaczenia od roku do lat 10
art. 120 k.k. stosowanie środka masowej zagłady od 10 lat, 25 lat albo dożywotnie pozbawienie wolności
art. 163 § 1 k.k. sprowadzenie zdarzenia zagrażającego życiu lub zdrowiu wielu osób od roku do lat 10
art. 16 § 1 w zw. z art. 121 k.k. przygotowanie karalne, gdy ustawa tak stanowi
art. 33 ustawy o obrocie z zagranicą towarami o znaczeniu strategicznym obrót bez zezwolenia od roku do lat 10
art. 13 § 2 k.k. usiłowanie nieudolne - materiał niezdolny do zakażenia jak za usiłowanie

Hasła powiązane

Przypisy

  1. Rozporządzenie (UE) 2021/821, załącznik I, pozycja 1C352.
  2. Konwencja o zakazie prowadzenia badań, produkcji i gromadzenia zapasów broni bakteriologicznej (biologicznej) i toksycznej oraz o ich zniszczeniu, sporządzona w 1972 r. (BWC).
  3. Australia Group, List of Human and Animal Pathogens and Toxins for Export Control (oraz wykaz patogenów roślin, jeżeli dotyczy).
  4. Wspólny wykaz uzbrojenia Unii Europejskiej, ML7.
  5. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, art. 13 § 2, art. 16, art. 120, art. 121, art. 163, art. 165.
  6. Ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. o obrocie z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa.
  7. Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt.