Etylodifluorofosfina

Nazewnictwo

Język / system Nazwa
polski etylodifluorofosfina, difluorek etylofosfonawy
angielski ethylphosphonous difluoride, difluoro(ethyl)phosphine
nazwa systematyczna IUPAC difluoro(etylo)fosfan
numer CAS 430-78-4

Czym jest

Etylodifluorofosfina jest etylowym analogiem metylodifluorofosfiny - fluorowanym chlorkiem fosfinowym różniącym się resztą alkilową (etylową zamiast metylowej). Prowadzi do etylowych analogów składnika binarnego QL, a przez nie do etylowych środków serii V pochodnych wobec amitonu.

Mechanizm i znaczenie kontrolne opisano całościowo w hasłach o metylodifluorofosfinie i dichloro(etylo)fosfinie; niniejsze wskazuje różnicę. Jest elementem domknięcia rodzajowego wykazu - kontrola obejmuje analog etylowy, żeby uniemożliwić obejście reżimu.

Dane fizykochemiczne

Właściwość Wartość
wzór sumaryczny C2H5PF2
masa molowa 98,03 g/mol
postać gaz albo ciecz lotna
barwa bezbarwna
zapach ostry, fosfinowy
rozpuszczalność w wodzie reaguje - hydroliza z uwolnieniem fluorowodoru
trwałość dobra bezwodnie i beztlenowo; samozapalna na powietrzu
działanie atakuje szkło; żrący, uwalnia fluorowodór

Właściwości i zagrożenia tożsame z metylodifluorofosfiną: samozapalność fosfin połączona z działaniem fluorowodorowym. Aparatura odporna na fluorki, atmosfera obojętna, glukonian wapnia w wyposażeniu, zakaz wody do rozlewu, próbki w naczyniach z tworzywa bezwodnie i beztlenowo.

Miejsce w procesie i pozycje pokrewne

Podstawa prawna kontroli

Wykaz Pozycja Uwagi
Rozporządzenie (UE) 2021/821, załącznik I 1C350 poz. 35 kontrola wywozu jako prekursor toksycznych środków chemicznych
Konwencja o zakazie broni chemicznej (CWC) mieści się w rodzajowym opisie prekursorów wykazu 1 i 2 reżim pośredni
Wspólny wykaz uzbrojenia UE ML7 - prekursory bojowych środków trujących
Lista Wassenaar dual-use 1C350
Prawo polskie - obrót z zagranicą ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. o obrocie z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym zezwolenie na wywóz, pośrednictwo i tranzyt
Przepisy chemiczne rozporządzenia REACH i CLP gaz łatwopalny, żrący
Przepisy przewozowe ADR/RID klasa 2 - gaz zapalny i żrący

Rozpoznanie w warunkach terenowych

Sygnały, wskaźniki i zasady bezpieczeństwa jak przy metylodifluorofosfinie: gaz albo lotna ciecz dymiąca, pojemniki odporne na fluorki pod atmosferą obojętną, ryzyko samozapłonu, wytrawienie szkła. Reszta etylowa wskazuje na kierunek etylowy. Eliminacja źródeł zapłonu, aparat izolujący, rękawice odporne na fluorowodór, glukonian wapnia.

Wykrywanie - rurki na fluorowodór, eksplozymetry, GC-MS z zabezpieczeniem bezwodnym i beztlenowym.

Ocena wyrobu: prawidłowy a nieprawidłowy

Jak przy metylodifluorofosfinie: materiał pełnowartościowy w opakowaniu odpornym na fluorki pod atmosferą obojętną; materiał niepełnowartościowy utleniony i zhydrolizowany, degradujący się szybko.

Znaczenie prawne. Posiadanie realizuje znamiona czynu z art. 121 § 1 k.k. jako prekursor środka serii V. Materiał zdegradowany objęty jest w odniesieniu do zamiaru konstrukcją usiłowania nieudolnego z art. 13 § 2 k.k.

Odpowiedzialność karna

Podstawa Czyn Zagrożenie
art. 121 § 1 k.k. wytwarzanie, gromadzenie, przechowywanie, przewożenie środków walki zakazanych przez prawo międzynarodowe od roku do lat 10
art. 16 § 1 w zw. z art. 121 k.k. przygotowanie karalne, gdy ustawa tak stanowi
art. 163 § 1 pkt 1 i 3 k.k. sprowadzenie zdarzenia zagrażającego życiu lub zdrowiu wielu osób - pożar albo substancje trujące od roku do lat 10
art. 165 § 1 pkt 2 k.k. wyrabianie substancji zagrażających życiu lub zdrowiu wielu osób od 6 miesięcy do lat 8
art. 33 ustawy o obrocie z zagranicą towarami o znaczeniu strategicznym obrót bez zezwolenia od roku do lat 10
art. 13 § 2 k.k. usiłowanie nieudolne jak za usiłowanie

Hasła powiązane

Przypisy

  1. Rozporządzenie (UE) 2021/821, załącznik I, pozycja 1C350 poz. 35.
  2. Konwencja o zakazie broni chemicznej, wykaz 2 - rodzajowy opis prekursorów.
  3. Wassenaar Arrangement, List of Dual-Use Goods and Technologies and Munitions List, 2025, ML7.
  4. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, art. 13 § 2, art. 16, art. 121, art. 163, art. 165.
  5. Ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. o obrocie z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa.