Nazewnictwo
| Język / system | Nazwa |
|---|---|
| polski | Bezwodnik octowy |
| inne nazwy | bezwodnik kwasu octowego |
| oznaczenie chemiczne | bezwodnik octowy |
| nazwa systematyczna IUPAC (ang.) | acetyl acetate |
| synonimy / oznaczenia (ang.) | ACETIC ANHYDRIDE, Acetyl acetate, Acetanhydride, Ethanoic anhydride, Acetyl oxide |
| zapis SMILES | CC(=O)OC(=O)C |
| numer CAS | 108-24-7 |
| kod CN | 2915 24 00 |
| kategoria prekursora | kategoria 2 (podkategoria 2A) |
Czym jest i do czego służy
Czynnik acetylujący - kluczowy do przemiany morfiny w heroinę (diacetylomorfinę); także w produkcji amfetaminy.
Zakres opisu. Hasło ma charakter rozpoznawczo-prawny. Wskazuje status kontrolny substancji, jej rolę w nielegalnej produkcji oraz podstawę odpowiedzialności - nie zawiera opisu procedur syntezy ani proporcji reagentów.
Dane fizykochemiczne
| Właściwość | Wartość |
|---|---|
| wzór sumaryczny | C4H6O3 |
| masa molowa | 102,09 g/mol |
| postać | ciecz |
| barwa / forma | bezbarwny ciecz |
| zapach | Strong acetic odor |
| temperatura wrzenia | 139,5 °C |
| temperatura topnienia | -73,4 °C |
| gęstość | 1,08 - Denser than water; will sink |
| rozpuszczalność | rozpuszczalny in cold (greater than or equal to 10mg/ml); Decomposes in hot |
| log P (lipofilność, XLogP) | -0,1 |
Dane fizykochemiczne pochodzą z bazy PubChem (rekord CID 7918) i służą do wstępnej identyfikacji zabezpieczonego materiału; rozstrzygające pozostaje badanie laboratoryjne.
Podstawa prawna kontroli
| Wykaz / akt | Zakres |
|---|---|
| Rozporządzenie (WE) nr 273/2004 | obrót wewnątrzunijny prekursorami narkotyków - załącznik I, kategoria 2 (podkategoria 2A) |
| Rozporządzenie (WE) nr 111/2005 | handel prekursorami z państwami trzecimi - załącznik, kategoria 2 (podkategoria 2A) |
| Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii | reglamentacja prekursorów i przepisy karne |
Reglamentacja i obowiązki podmiotów
Kategoria 2 podlega obowiązkowi rejestracji działalności u Inspektora do spraw Substancji Chemicznych (dotyczy użytkowników podkategorii 2A oraz podmiotów wprowadzających prekursory kategorii 2 do obrotu) oraz dokumentowania transakcji (nazwa, ilość, dane stron, deklaracja odbiorcy) i przechowywania dokumentacji przez co najmniej 3 lata. Nadzór sprawuje także Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny.
Rozpoznanie w warunkach terenowych
Sygnały - substancja w opakowaniach odczynnikowych, przemysłowych lub bez etykiety; ilości albo miejsce przechowywania nieadekwatne do deklarowanej działalności; współobecność aparatury (szkło laboratoryjne i aparatura destylacyjna, reaktory i autoklawy) oraz innych prekursorów tej samej ścieżki.
Wskaźniki - brak rejestracji lub dokumentacji wymaganej dla tej kategorii prekursora; rozbieżność między deklarowanym a rzeczywistym przeznaczeniem; nabywanie rozproszone (rozbijanie zakupów).
Zasady bezpieczeństwa - zabezpieczenie substancji, opakowań i dokumentacji obrotu; pobranie próbki do badania (GC-MS/HPLC); ostrożność wobec substancji żrących, lotnych i utleniających.
Ocena: zastosowanie legalne a nielegalne
Większość prekursorów ma rzeczywiste zastosowania przemysłowe, laboratoryjne lub lecznicze - sama obecność substancji nie przesądza o przestępstwie. Rozstrzyga kontekst: powiązanie z innymi ogniwami ścieżki, brak wymaganej reglamentacji oraz ustalone przeznaczenie do niedozwolonej produkcji.
Znaczenie prawne. Materiał niespełniający specyfikacji (zdegradowany, silnie zanieczyszczony), nienadający się do dalszej reakcji, przy wykazanym zamiarze wytworzenia środka odurzającego podlega ocenie jako usiłowanie nieudolne (art. 13 § 2 k.k.).
Odpowiedzialność karna
| Podstawa | Czyn | Zagrożenie |
|---|---|---|
| art. 53-56 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii (w razie przeznaczenia do nielegalnej produkcji) | dostarczenie lub użycie prekursora do niedozwolonego wytwarzania, przetwarzania lub wprowadzania do obrotu środków odurzających albo substancji psychotropowych | zależnie od czynu - do lat 3, a w typach kwalifikowanych powyżej |
| naruszenie obowiązków rejestracyjnych i dokumentacyjnych (273/2004, 111/2005) | brak rejestracji, dokumentacji lub etykietowania | sankcje administracyjne |
| art. 53 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii | niedozwolone wytwarzanie środków odurzających lub substancji psychotropowych z użyciem prekursora | do lat 3; przy znacznej ilości od lat 3 |
| art. 13 § 2 k.k. | usiłowanie nieudolne (prekursor zdegradowany albo droga syntezy nieziszczalna) | jak za usiłowanie |
Przypisy
- Rozporządzenie (WE) nr 273/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie prekursorów narkotykowych.
- Rozporządzenie (WE) nr 111/2005 określające zasady nadzorowania handlu prekursorami narkotyków między Unią a państwami trzecimi.
- Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, art. 40, art. 53-56, art. 61.
- Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, art. 13 § 2.
- Dane fizykochemiczne i nazewnictwo: baza PubChem, rekord CID 7918 (https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/7918).