Nazewnictwo
| Język / system | Nazwa |
|---|---|
| polski | Prasteron |
| angielski | Prasterone |
| oznaczenie chemiczne | dehydroepiandrosterone, DHEA, 3ß-hydroxyandrost-5-en-17-one |
| nazwa systematyczna IUPAC (ang.) | (3S,8R,9S,10R,13S,14S)-3-hydroxy-10,13-dimethyl-1,2,3,4,7,8,9,11,12,14,15,16-dodecahydrocyclopenta[a]phenanthren-17-one |
| synonimy / oznaczenia (ang.) | Dehydroepiandrosterone, DHEA, Dehydroisoandrosterone, Androstenolone, Diandron |
| zapis SMILES | CC12CCC3C(C1CCC2=O)CC=C4C3(CCC(C4)O)C |
| klasa Listy zabronionej WADA | S1.1 |
Czym jest
Prasteron jest zaliczana do klasy S1.1 Listy zabronionej. W ujęciu tej klasy jest to środek anaboliczny - buduje masę i siłę mięśniową, działa androgennie.
Zakres opisu. Hasło ma charakter rozpoznawczo-prawny. Wskazuje status substancji na Liście zabronionej oraz podstawę odpowiedzialności - nie stanowi porady medycznej ani instrukcji stosowania.
Dane fizykochemiczne
| Właściwość | Wartość |
|---|---|
| wzór sumaryczny | C19H28O2 |
| masa molowa | 288,4 g/mol |
| postać | ciało stałe |
| temperatura topnienia | 140-141 °C |
| rozpuszczalność | 0.0635 mg/mL |
| log P (lipofilność, XLogP) | 3,2 |
Dane fizykochemiczne pochodzą z bazy PubChem (rekord CID 5881) i służą do wstępnej identyfikacji zabezpieczonego preparatu; rozstrzygające pozostaje badanie laboratoryjne.
Status na Liście zabronionej
| Cecha | Wartość |
|---|---|
| klasa WADA | S1.1 |
| zakres zakazu | w każdym czasie (podczas zawodów i poza zawodami) |
Podstawa prawna
| Akt | Zakres |
|---|---|
| Lista zabroniona (Światowy Kodeks Antydopingowy WADA) | zaliczenie substancji do klasy S1.1 |
| Ustawa z dnia 21 kwietnia 2017 r. o zwalczaniu dopingu w sporcie | zakaz stosowania, podawania i obrotu w celu użycia w sporcie; nadzór POLADA |
| Ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne | dla substancji będących produktami leczniczymi - obrót wyłącznie w reglamentowanym łańcuchu |
Rozpoznanie w warunkach terenowych
Sygnały - preparaty farmaceutyczne (ampułki, fiolki, tabletki, blistry, iniektory), często bez polskiego oznakowania lub z zagranicznych zakupów wysyłkowych; proszki i roztwory w opakowaniach bez etykiety; sprzęt do iniekcji; ulotki i notatki dawkowania (cykle).
Wskaźniki - posiadanie w ilościach i zestawieniach typowych dla wspomagania wysiłkowego; powiązanie ze środowiskiem sportowym lub siłowniami; obrót poza legalnym łańcuchem aptecznym.
Zasady bezpieczeństwa - zabezpieczenie preparatów, opakowań, sprzętu i dokumentacji; pobranie próbek do badania; ostrożność wobec nieoznaczonych roztworów i proszków.
Odpowiedzialność
| Podstawa | Czyn | Charakter |
|---|---|---|
| art. 48 ustawy o zwalczaniu dopingu w sporcie | podawanie małoletniemu lub zawodnikowi substancji zabronionej albo stosowanie wobec niego metody zabronionej | odpowiedzialność karna |
| art. 49 ustawy o zwalczaniu dopingu w sporcie | wprowadzanie do obrotu lub uczestniczenie w obrocie substancją zabronioną w celu użycia w sporcie | odpowiedzialność karna |
| reguły antydopingowe (POLADA) | stosowanie lub posiadanie przez zawodnika | odpowiedzialność dyscyplinarna |
Hasła powiązane (ta sama klasa)
- 1-Androstendiol
- 1-Androstenedion
- 1-Androsteron
- 1-Epiandrosteron
- 1-Testosteron
- 4-Androstendiol
- 4-Hydroksytestosteron
- 5-Androstendion
Przypisy
- Światowy Kodeks Antydopingowy, Lista zabroniona 2026 (WADA), klasa S1.1.
- Ustawa z dnia 21 kwietnia 2017 r. o zwalczaniu dopingu w sporcie, art. 48, art. 49.
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne.
- Dane fizykochemiczne i nazewnictwo: baza PubChem, rekord CID 5881 (https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/5881).