Nazewnictwo
| Język / system | Nazwa |
|---|---|
| polski | Kokaina |
| angielski | Cocaine |
| nazwa systematyczna IUPAC (ang.) | methyl (1R,2R,3S,5S)-3-benzoyloxy-8-methyl-8-azabicyclo[3.2.1]octane-2-carboxylate |
| synonimy / oznaczenia (ang.) | Benzoylmethylecgonine, Neurocaine, L-Cocaine, Kokain, Cocain |
| zapis SMILES | CN1C2CCC1C(C(C2)OC(=O)C3=CC=CC=C3)C(=O)OC |
| klasa Listy zabronionej WADA | S6.A |
Czym jest
Kokaina jest zaliczana do klasy S6.A Listy zabronionej. W ujęciu tej klasy jest to stymulant - pobudza ośrodkowy układ nerwowy, znosi zmęczenie.
Zakres opisu. Hasło ma charakter rozpoznawczo-prawny. Wskazuje status substancji na Liście zabronionej oraz podstawę odpowiedzialności - nie stanowi porady medycznej ani instrukcji stosowania.
Dane fizykochemiczne
| Właściwość | Wartość |
|---|---|
| wzór sumaryczny | C17H21NO4 |
| masa molowa | 303,35 g/mol |
| postać | bezbarwny to biały ciało stałe |
| barwa / forma | Monoclinic tablets from alcohol |
| temperatura wrzenia | BP: 187 °C at 0,1 mm Hg |
| temperatura topnienia | 98 °C |
| rozpuszczalność | kryształy; MP 58-63 °C; freely sol w wodzie or alcohol, slightly sol w eterze. /Cocaine nitrate dihydrate/ |
| log P (lipofilność, XLogP) | 2,3 |
Dane fizykochemiczne pochodzą z bazy PubChem (rekord CID 446220) i służą do wstępnej identyfikacji zabezpieczonego preparatu; rozstrzygające pozostaje badanie laboratoryjne.
Identyfikatory i zasoby zewnętrzne
| Baza danych | Identyfikator |
|---|---|
| Numer CAS | 50-36-2 |
| PubChem CID | 446220 |
| ChemSpider | 10194104 |
| CompTox (DTXSID) | DTXSID2038443 |
| ChEMBL | CHEMBL370805 |
| ChEBI | 27958 |
| KEGG | D00110 |
| DrugBank | DB00907 |
| UNII (FDA) | I5Y540LHVR |
| MeSH | D003042 |
| RxNorm | 2653 |
| ECHA InfoCard | 100.000.030 |
| InChIKey | ZPUCINDJVBIVPJ-LJISPDSOSA-N |
Pełny zestaw powiązań i identyfikatorów: Wikidata Q41576.
Status na Liście zabronionej
| Cecha | Wartość |
|---|---|
| klasa WADA | S6.A |
| zakres zakazu | podczas zawodów |
Podstawa prawna
| Akt | Zakres |
|---|---|
| Lista zabroniona (Światowy Kodeks Antydopingowy WADA) | zaliczenie substancji do klasy S6.A |
| Ustawa z dnia 21 kwietnia 2017 r. o zwalczaniu dopingu w sporcie | zakaz stosowania, podawania i obrotu w celu użycia w sporcie; nadzór POLADA |
| Ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne | dla substancji będących produktami leczniczymi - obrót wyłącznie w reglamentowanym łańcuchu |
| Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii | jeżeli substancja jest zarazem środkiem odurzającym lub substancją psychotropową - odrębna odpowiedzialność karna |
Rozpoznanie w warunkach terenowych
Sygnały - preparaty farmaceutyczne (ampułki, fiolki, tabletki, blistry, iniektory), często bez polskiego oznakowania lub z zagranicznych zakupów wysyłkowych; proszki i roztwory w opakowaniach bez etykiety; sprzęt do iniekcji; ulotki i notatki dawkowania (cykle).
Wskaźniki - posiadanie w ilościach i zestawieniach typowych dla wspomagania wysiłkowego; powiązanie ze środowiskiem sportowym lub siłowniami; obrót poza legalnym łańcuchem aptecznym.
Zasady bezpieczeństwa - zabezpieczenie preparatów, opakowań, sprzętu i dokumentacji; pobranie próbek do badania; ostrożność wobec nieoznaczonych roztworów i proszków.
Odpowiedzialność
| Podstawa | Czyn | Charakter |
|---|---|---|
| art. 48 ustawy o zwalczaniu dopingu w sporcie | podawanie małoletniemu lub zawodnikowi substancji zabronionej albo stosowanie wobec niego metody zabronionej | odpowiedzialność karna |
| art. 49 ustawy o zwalczaniu dopingu w sporcie | wprowadzanie do obrotu lub uczestniczenie w obrocie substancją zabronioną w celu użycia w sporcie | odpowiedzialność karna |
| reguły antydopingowe (POLADA) | stosowanie lub posiadanie przez zawodnika | odpowiedzialność dyscyplinarna |
| ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii | posiadanie, obrót, wytwarzanie - gdy substancja jest środkiem odurzającym lub psychotropowym | odpowiedzialność karna |
Hasła powiązane (ta sama klasa)
Przypisy
- Światowy Kodeks Antydopingowy, Lista zabroniona 2026 (WADA), klasa S6.A.
- Ustawa z dnia 21 kwietnia 2017 r. o zwalczaniu dopingu w sporcie, art. 48, art. 49.
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne.
- Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii.
- Dane fizykochemiczne i nazewnictwo: baza PubChem, rekord CID 446220 (https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/446220).