Karfentanyl

Nazewnictwo

Język / system Nazwa
polski Karfentanyl
inne nazwy 4-karbometoksyfentanyl
oznaczenie chemiczne 1-(2-fenyloetylo)-4-(N-fenylo-N-propionyloamino)-piperydyno-4--karboksylan metylu
grupa wykazu I-N

Czym jest

Pozycja wykazu zaliczona do grupy I-N. Jest to środek odurzający objęta kontrolą na podstawie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii (grupa I-N - najściślejsza kontrola).

Zakres opisu. Hasło ma charakter rozpoznawczo-prawny. Wskazuje status kontrolny i podstawę odpowiedzialności - nie zawiera opisu wytwarzania ani dawkowania.

Informacje medyczne

Karfentanyl, 4-karbometoksyfentanyl – organiczny związek chemiczny z grupy opioidów, analog fentanylu, od którego różni się obecnością dodatkowej zmetylowanej grupy karboksylowej. Jest około 10 000 razy silniejszym środkiem przeciwbólowym od morfiny oraz 20-30 razy od fentanylu, co czyni go jednym z najsilniejszych analgetyków wśród znanych opioidów i najsilniejszym obecnie używanym opioidem. Został po raz pierwszy otrzymany w 1974 roku przez zespół chemików w laboratoriach w Janssen Pharmaceutica. Jedynym preparatem handlowym zawierającym karfentanyl jest Wildnil, używany do przeprowadzania znieczulenia ogólnego u dużych zwierząt. Karfentanyl jest substancją kontrolowaną w USA (Schedule II).

Źródło opisu: Wikipedia, hasło Karfentanyl.

Oficjalna ulotka i Charakterystyka Produktu Leczniczego (ChPL): baza leków Medycyny Praktycznej · Rejestr Produktów Leczniczych URPL.

Identyfikatory i zasoby zewnętrzne

Baza danych Identyfikator
Numer CAS 59708-52-0
PubChem CID 62156
ChemSpider 55986
CompTox (DTXSID) DTXSID40208427
ChEMBL CHEMBL290429
ChEBI 61084
KEGG D07620
DrugBank DB01535
UNII (FDA) LA9DTA2L8F
MeSH C017114
ECHA InfoCard 100.352.183
InChIKey YDSDEBIZUNNPOB-UHFFFAOYSA-N

Pełny zestaw powiązań i identyfikatorów: Wikidata Q423386.

Status prawny

Cecha Wartość
kategoria środek odurzający
grupa I-N
charakter grupy grupa I-N - najściślejsza kontrola

Podstawa prawna

Akt Zakres
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii, art. 31 podział środków odurzających na grupy I-N do IV-N
Rozporządzenie Ministra Zdrowia (Dz.U. 2024 poz. 1139) wykaz z przypisaniem pozycji do grupy I-N
Konwencje ONZ jednolita konwencja o środkach odurzających (1961) / konwencja o substancjach psychotropowych (1971)

Rozpoznanie w warunkach terenowych

Postać spotykana - proszki, kryształy, tabletki, znaczki (blottery), roztwory, susz roślinny lub preparaty; często bez oznakowania albo z fałszywym opisem ("nie do spożycia", "badawcze", "kolekcjonerskie").

Wskaźniki - porcjowanie i pakowanie handlowe, wagi, zgrzewarki; obecność innych pozycji wykazu; sprzedaż poza legalnym obrotem aptecznym.

Zasady bezpieczeństwa - ochrona przed kontaktem i wdychaniem (część opioidów, np. analogi fentanylu, działa w śladowych ilościach); zabezpieczenie próbki do badania (GC-MS); ostrożność wobec nieoznaczonych proszków.

Odpowiedzialność karna

Podstawa Czyn Zagrożenie
art. 62 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii posiadanie środka odurzającego lub substancji psychotropowej do lat 3; znaczna ilość - od roku do lat 10
art. 53 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii wytwarzanie, przetwarzanie, przerób do lat 3; znaczna ilość - od lat 3
art. 56 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii wprowadzanie do obrotu, uczestniczenie w obrocie od 6 miesięcy do lat 8; znaczna ilość - od lat 2 do 12
art. 55 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii przywóz, wywóz, wewnątrzwspólnotowe nabycie lub dostawa, tranzyt do lat 5; znaczna ilość - od lat 2 do 12
art. 58-59 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii udzielanie, nakłanianie, udzielanie w celu osiągnięcia korzyści zależnie od czynu, w tym od 6 miesięcy do lat 8

Przypisy

  1. Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych (Dz.U. 2024 poz. 1139), grupa I-N.
  2. Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, art. 31, 32, 53, 55, 56, 58, 59, 62, 62b.
  3. Jednolita konwencja o środkach odurzających (1961); Konwencja o substancjach psychotropowych (1971).