Difluorofosforan metylu

Nazewnictwo

Język / system Nazwa
polski difluorofosforan metylu, difluorek O-metylofosforanu
angielski methyl phosphorodifluoridate, methyl difluorophosphate
nazwa systematyczna IUPAC difluorofosforan metylu
numer CAS 22382-13-4

Czym jest

Difluorofosforan metylu jest fluorowanym fosforohalogenkiem - pochodną dichlorofosforanu metylu, w której chlory zastąpiono fluorem. Klasę fosforohalogenków opisano całościowo w haśle o dichlorofosforanie metylu; niniejsze wskazuje różnicę wynikającą z obecności fluoru.

Wiązanie fosfor-fluor nadaje pochodnym fluorowym zdolność do hamowania acetylocholinoesterazy - jak w środkach serii G. Difluorofosforany są zatem bliższe środkom gotowym niż dichlorofosforany, będące dopiero substratami fluorowania. Odczynnik niszowy, bez zastosowań cywilnych, o wysokiej wartości wskaźnikowej.

Dane fizykochemiczne

Właściwość Wartość
wzór sumaryczny CH3F2O2P
masa molowa 116,00 g/mol
postać ciecz lotna
barwa bezbarwna
zapach ostry - od uwalnianego fluorowodoru
rozpuszczalność w wodzie reaguje - hydroliza z uwolnieniem fluorowodoru
trwałość dobra bezwodnie; rozkład w kontakcie z wilgocią
działanie na materiały atakuje szkło; żrący, uwalnia fluorowodór

Właściwości jak przy difluorku metylofosfonowym: atakuje szkło, wymaga aparatury odpornej na fluorki, hydroliza uwalnia fluorowodór o działaniu opisanym przy fluorowodorze - oparzenia o opóźnionym bólu, glukonian wapnia. Próbki w naczyniach z tworzywa, bezwodnie.

Miejsce w procesie i pozycje pokrewne

Podstawa prawna kontroli

Wykaz Pozycja Uwagi
Rozporządzenie (UE) 2021/821, załącznik I 1C350 poz. 68 kontrola wywozu jako prekursor toksycznych środków chemicznych
Konwencja o zakazie broni chemicznej (CWC) mieści się w rodzajowym opisie prekursorów wykazu 1 i 2 reżim pośredni
Wspólny wykaz uzbrojenia UE ML7 - prekursory bojowych środków trujących
Lista Wassenaar dual-use 1C350
Prawo polskie - obrót z zagranicą ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. o obrocie z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym zezwolenie na wywóz, pośrednictwo i tranzyt
Przepisy chemiczne rozporządzenia REACH i CLP substancja żrąca; "w kontakcie z wodą uwalnia toksyczne gazy"
Przepisy przewozowe ADR/RID klasa 8 z zagrożeniem dodatkowym 6.1

Rozpoznanie w warunkach terenowych

Sygnały jak przy difluorku metylofosfonowym: ciecz dymiąca, pojemniki odporne na fluorki, nie szklane, wytrawienie szkła, korozja fluorkowa. Wskaźnikiem jest obecność razem z aparaturą odporną na fluorki. Aparat izolujący, rękawice odporne na fluorowodór, glukonian wapnia, zakaz wody do rozlewu.

Wykrywanie - rurki na fluorowodór; GC-MS z zabezpieczeniem próbki bezwodnym w naczyniu niereagującym z fluorkami.

Ocena wyrobu: prawidłowy a nieprawidłowy

Materiał pełnowartościowy - klarowna ciecz w opakowaniu odpornym na fluorki. Materiał niepełnowartościowy - silnie dymiący fluorowodorem, zhydrolizowany; opakowanie szklane wytrawione.

Znaczenie prawne. Posiadanie realizuje znamiona czynu z art. 121 § 1 k.k. jako prekursor środka wykazu CWC. Materiał zhydrolizowany objęty jest w odniesieniu do zamiaru konstrukcją usiłowania nieudolnego z art. 13 § 2 k.k.

Odpowiedzialność karna

Podstawa Czyn Zagrożenie
art. 121 § 1 k.k. wytwarzanie, gromadzenie, przechowywanie, przewożenie środków walki zakazanych przez prawo międzynarodowe od roku do lat 10
art. 16 § 1 w zw. z art. 121 k.k. przygotowanie karalne, gdy ustawa tak stanowi
art. 163 § 1 pkt 3 k.k. sprowadzenie zdarzenia zagrażającego życiu lub zdrowiu wielu osób od roku do lat 10
art. 165 § 1 pkt 2 k.k. wyrabianie substancji zagrażających życiu lub zdrowiu wielu osób od 6 miesięcy do lat 8
art. 33 ustawy o obrocie z zagranicą towarami o znaczeniu strategicznym obrót bez zezwolenia od roku do lat 10
art. 13 § 2 k.k. usiłowanie nieudolne jak za usiłowanie

Hasła powiązane

Przypisy

  1. Rozporządzenie (UE) 2021/821, załącznik I, pozycja 1C350 poz. 68.
  2. Konwencja o zakazie broni chemicznej, wykaz 1 i 2 - rodzajowy opis prekursorów.
  3. Wassenaar Arrangement, List of Dual-Use Goods and Technologies and Munitions List, 2025, ML7.
  4. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, art. 13 § 2, art. 16, art. 121, art. 163, art. 165.
  5. Ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. o obrocie z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa.