
Nazewnictwo
| Język / system | Nazwa |
|---|---|
| polski | difluorofosforan etylu, difluorek O-etylofosforanu |
| angielski | ethyl phosphorodifluoridate, ethyl difluorophosphate |
| nazwa systematyczna IUPAC | difluorofosforan etylu |
| numer CAS | 460-52-6 |
Czym jest
Difluorofosforan etylu jest etylowym analogiem difluorofosforanu metylu - fluorowanym fosforohalogenkiem z resztą etoksylową. Klasę fosforohalogenków, znaczenie wiązania fosfor-fluor i mechanizm domknięcia rodzajowego opisano w hasłach o dichlorofosforanie metylu i difluorofosforanie metylu.
Reszta O-etylowa odpowiada tej występującej w tabunie, a wiązanie fosfor-fluor nadaje zdolność hamowania acetylocholinoesterazy - związek jest zatem prekursorem o znaczeniu dla środków fosforanowych z grupą fluorową. Odczynnik niszowy, bez zastosowań cywilnych.
Dane fizykochemiczne
| Właściwość | Wartość |
|---|---|
| wzór sumaryczny | C2H5F2O2P |
| masa molowa | 130,03 g/mol |
| postać | ciecz lotna |
| barwa | bezbarwna |
| zapach | ostry - od uwalnianego fluorowodoru |
| rozpuszczalność w wodzie | reaguje - hydroliza z uwolnieniem fluorowodoru |
| trwałość | dobra bezwodnie; rozkład w kontakcie z wilgocią |
| działanie na materiały | atakuje szkło; żrący, uwalnia fluorowodór |
Właściwości i zagrożenia jak przy difluorofosforanie metylu: atakuje szkło, wymaga aparatury odpornej na fluorki, hydroliza uwalnia fluorowodór, glukonian wapnia w wyposażeniu, zakaz wody do rozlewu, próbki w tworzywie.
Miejsce w procesie i pozycje pokrewne
- dichlorofosforan etylu - CAS 1498-51-7 - substrat fluorowania;
- fluorowodór, wodorofluorek potasu - czynniki fluorujące;
- difluorofosforan etylu;
- chlorofluorofosforan etylu - CAS 762-77-6 - pochodna mieszana;
- difluorofosforan metylu - pochodna metylowa;
- tabun - środek z resztą O-etylową.
Podstawa prawna kontroli
| Wykaz | Pozycja | Uwagi |
|---|---|---|
| Rozporządzenie (UE) 2021/821, załącznik I | 1C350 poz. 69 | kontrola wywozu jako prekursor toksycznych środków chemicznych |
| Konwencja o zakazie broni chemicznej (CWC) | mieści się w rodzajowym opisie prekursorów wykazu 1 i 2 | reżim pośredni |
| Wspólny wykaz uzbrojenia UE | ML7 - prekursory bojowych środków trujących | |
| Lista Wassenaar | dual-use 1C350 | |
| Prawo polskie - obrót z zagranicą | ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. o obrocie z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym | zezwolenie na wywóz, pośrednictwo i tranzyt |
| Przepisy chemiczne | rozporządzenia REACH i CLP | substancja żrąca; "w kontakcie z wodą uwalnia toksyczne gazy" |
| Przepisy przewozowe | ADR/RID klasa 8 z zagrożeniem dodatkowym 6.1 |
Rozpoznanie w warunkach terenowych
Sygnały, wskaźniki i zasady bezpieczeństwa jak przy difluorofosforanie metylu: ciecz dymiąca, pojemniki odporne na fluorki, wytrawienie szkła, aparat izolujący, rękawice odporne na fluorowodór, glukonian wapnia.
Wykrywanie - rurki na fluorowodór, GC-MS z zabezpieczeniem bezwodnym w tworzywie.
Ocena wyrobu: prawidłowy a nieprawidłowy
Materiał pełnowartościowy - klarowna ciecz w opakowaniu odpornym na fluorki. Materiał niepełnowartościowy - dymiący fluorowodorem, zhydrolizowany.
Znaczenie prawne. Posiadanie realizuje znamiona czynu z art. 121 § 1 k.k. jako prekursor środka wykazu CWC. Materiał zhydrolizowany objęty jest w odniesieniu do zamiaru konstrukcją usiłowania nieudolnego z art. 13 § 2 k.k.
Odpowiedzialność karna
| Podstawa | Czyn | Zagrożenie |
|---|---|---|
| art. 121 § 1 k.k. | wytwarzanie, gromadzenie, przechowywanie, przewożenie środków walki zakazanych przez prawo międzynarodowe | od roku do lat 10 |
| art. 16 § 1 w zw. z art. 121 k.k. | przygotowanie | karalne, gdy ustawa tak stanowi |
| art. 163 § 1 pkt 3 k.k. | sprowadzenie zdarzenia zagrażającego życiu lub zdrowiu wielu osób | od roku do lat 10 |
| art. 165 § 1 pkt 2 k.k. | wyrabianie substancji zagrażających życiu lub zdrowiu wielu osób | od 6 miesięcy do lat 8 |
| art. 33 ustawy o obrocie z zagranicą towarami o znaczeniu strategicznym | obrót bez zezwolenia | od roku do lat 10 |
| art. 13 § 2 k.k. | usiłowanie nieudolne | jak za usiłowanie |
Hasła powiązane
- Difluorofosforan metylu - pochodna metylowa; Dichlorofosforan etylu - substrat fluorowania
- Chlorofluorofosforan etylu - pochodna mieszana
- Dichlorofosforan metylu - hasło opisujące klasę fosforohalogenków
- Tabun (GA) - środek z resztą O-etylową
- Fluorowodór - czynnik fluorujący
Przypisy
- Rozporządzenie (UE) 2021/821, załącznik I, pozycja 1C350 poz. 69.
- Konwencja o zakazie broni chemicznej, wykaz 1 i 2 - rodzajowy opis prekursorów.
- Wassenaar Arrangement, List of Dual-Use Goods and Technologies and Munitions List, 2025, ML7.
- Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, art. 13 § 2, art. 16, art. 121, art. 163, art. 165.
- Ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. o obrocie z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa.