Wirusy gorączek krwotocznych
Filowirusy, arenawirusy, hantawirusy i wirusy przenoszone przez stawonogi wywołujące zespoły krwotoczne - grupa o najwyższej śmiertelności wśród czynników objętych kontrolą.
- Wirus Ebola
Filowirus wywolujacy goraczke krwotoczna o jednej z najwyzszych smiertelnosci wsrod czynnikow zakaznych. Rezerwuar - nietoperze owocozerne; zakazenie przez plyny ustrojowe. Czynnik BSL-4, Select Agent Tier 1. Wykaz 1C351.a.
- Wirus marburski
Filowirus blizniaczy wobec Eboli - goraczka krwotoczna o smiertelnosci do ponad 80%. Rezerwuar - nietoperze owocozerne. Czynnik BSL-4, Select Agent Tier 1. Wykaz 1C351.a.
- Wirus Lassa
Arenawirus Starego Swiata, goraczka Lassa endemiczna w Afryce Zachodniej. Rezerwuar - gryzonie Mastomys; zakazenie przez wydaliny gryzoni. Czynnik BSL-4, lista HHS. Wykaz 1C351.a.
- Wirus Junin
Arenawirus Nowego Swiata, argentynska goraczka krwotoczna. Rezerwuar - gryzonie Calomys. Istnieje szczepionka Candid#1. Czynnik BSL-4, Select Agent Tier 1. Wykaz 1C351.a.
- Wirus Machupo
Arenawirus Nowego Swiata, boliwijska goraczka krwotoczna. Rezerwuar - gryzonie Calomys. Czynnik BSL-4, Select Agent Tier 1. Wykaz 1C351.a.
- Wirus Guanarito
Arenawirus Nowego Swiata, wenezuelska goraczka krwotoczna. Rezerwuar - gryzonie Zygodontomys. Czynnik BSL-4, lista HHS. Wykaz 1C351.a.
- Wirus Sabia
Arenawirus Nowego Swiata, brazylijska goraczka krwotoczna; znany z zakazen laboratoryjnych. Czynnik BSL-4, Select Agent Tier 1. Wykaz 1C351.a.
- Wirus Chapare
Arenawirus Nowego Swiata z regionu Chapare w Boliwii; udokumentowane zakazenia wtorne. Czynnik BSL-4, lista HHS. Wykaz 1C351.a.
- Wirus Lujo
Arenawirus Starego Swiata z Afryki Poludniowej; zakazenia szpitalne o bardzo wysokiej smiertelnosci. Czynnik BSL-4, lista HHS. Wykaz 1C351.a.
- Wirus kongijsko-krymskiej goraczki krwotocznej
Wirus goraczki krwotocznej przenoszony przez kleszcze Hyalomma; zwierzeta gospodarskie wzmacniaja transmisje. Zasieg Afryka/Azja/SE Europa. Czynnik BSL-4, lista HHS. Wykaz 1C351.a.
- Wirus goraczki z Rift Valley
Arbowirus przenoszony przez komary, chorobotworczy dla ludzi i przezuwaczy; masowe poronienia u zwierzat, postacie krwotoczne u czlowieka. Czynnik BSL-3, overlap select agent. Wykaz 1C351.a.
- Wirus Hantaan
Hantawirus goraczki krwotocznej z zespolem nerkowym (HFRS), endemiczny w Azji Wschodniej. Rezerwuar - mysz polna; zakazenie przez aerozol wydalin gryzoni. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.
- Wirus Andes
Hantawirus zespolu plucnego (HPS) w Ameryce Poludniowej z udokumentowana transmisja miedzyludzka. Rezerwuar - ryzniak Oligoryzomys. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.
- Wirus Sin Nombre
Hantawirus zespolu plucnego (HPS) w Ameryce Polnocnej (ognisko Four Corners 1993). Rezerwuar - myszak Peromyscus. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.
- Wirus Dobrava-Belgrade
Hantawirus ciezkiej HFRS w Europie, w tym na Balkanach. Rezerwuar - mysz lesna Apodemus flavicollis. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.
- Wirus Seoul
Hantawirus HFRS o lagodniejszym przebiegu; rezerwuar w szczurach Rattus daje zasieg ogolnoswiatowy, takze miejski. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.
- Wirus zoltej goraczki
Flawiwirus przenoszony przez komary, endemiczny w Afryce i Ameryce Pld.; ciezka postac krwotoczna z zoltaczka. Istnieje szczepionka 17D. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.
- Wirus omskiej goraczki krwotocznej
Flawiwirus kleszczowy endemiczny na zachodniej Syberii; zakazenie takze przy obrobce futer. Czynnik BSL-4, lista HHS. Wykaz 1C351.a.
- Wirus Lasu Kyasanur
Flawiwirus kleszczowy z indyjskiego stanu Karnataka; rezerwuar gryzonie i malpy. W Indiach stosuje sie szczepionke. Czynnik BSL-4, lista HHS. Wykaz 1C351.a.
- Wirus Choclo
Hantawirus zespolu plucnego (HPS) w Panamie. Rezerwuar - ryzniak Oligoryzomys fulvescens. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.
- Wirus Laguna Negra
Hantawirus zespolu plucnego (HPS) w Ameryce Poludniowej (Paragwaj, Boliwia). Rezerwuar - mysz Calomys laucha. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.
Wirusy neurotropowe
Alfawirusy końskiego zapalenia mózgu, flawiwirusy mózgowe, paramyksowirusy oraz wirus wścieklizny - czynniki atakujące ośrodkowy układ nerwowy.
- Wirus Nipah
Henipawirus zapalenia mozgu i objawow oddechowych o wysokiej smiertelnosci; rezerwuar nietoperze owocozerne, transmisja miedzyludzka. Czynnik BSL-4, lista HHS. Wykaz 1C351.a.
- Wirus Hendra
Henipawirus blisko spokrewniony z Nipah; rezerwuar nietoperze, konie jako zywiciel posredni. Australia. Czynnik BSL-4, lista HHS. Wykaz 1C351.a.
- Wirus wenezuelskiego konskiego zapalenia mozgu
Alfawirus przenoszony przez komary, chorobotworczy dla koni i ludzi; wysokie miano wiremii i podatnosc na aerozolizacje. Czynnik BSL-3, lista HHS/USDA. Wykaz 1C351.a.
- Wirus wschodnioamerykanskiego konskiego zapalenia mozgu
Alfawirus przenoszony przez komary o bardzo wysokiej smiertelnosci (u ludzi ~30%). Rezerwuar ptaki, zywiciel konie. Czynnik BSL-3, lista HHS. Wykaz 1C351.a.
- Wirus zachodnioamerykanskiego konskiego zapalenia mozgu
Alfawirus przenoszony przez komary, chorobotworczy dla koni i ludzi; przebieg lagodniejszy niz EEE. Rezerwuar ptaki. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.
- Wirus kleszczowego zapalenia mozgu
Flawiwirus kleszczowy endemiczny w Europie (takze w Polsce) i Azji; zapalenie mozgu. Istnieje szczepionka; podtypy dalekowschodni/syberyjski na liscie HHS. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.
- Wirus japonskiego zapalenia mozgu
Flawiwirus przenoszony przez komary Culex, najczestsza przyczyna wirusowego zapalenia mozgu w Azji; zywiciele ptaki i swinie. Istnieje szczepionka. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.
- Wirus Chikungunya
Alfawirus przenoszony przez komary Aedes; goraczka z dlugotrwalymi bolami stawow. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.
- Wirus wscieklizny
Rabdowirus neurotropowy przenoszony przez sline ssakow; po objawach niemal zawsze smiertelny. Istnieje szczepionka i profilaktyka poekspozycyjna. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.
- Wirus Powassan
Flawiwirus kleszczowy zapalenia mozgu w Ameryce Polnocnej i wschodniej Rosji. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.
- Wirus limfocytowego zapalenia opon mozgowych
Arenawirus o zasiegu ogolnoswiatowym, rezerwuar mysz domowa; zapalenie opon mozgowych, grozny dla plodu. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.
- Wirus Oropouche
Orthobunyawirus przenoszony przez kuczmany i komary; goraczka oropouche, niekiedy zapalenie opon. Ameryka Pld. i Srodkowa. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.
- Wirus zapalenia mozgu z Murray Valley
Flawiwirus przenoszony przez komary Culex, zapalenie mozgu w Australii i Nowej Gwinei; rezerwuar ptaki wodne. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.
- Wirus zapalenia mozgu z St. Louis
Flawiwirus przenoszony przez komary Culex, zapalenie mozgu w Amerykach; rezerwuar ptaki. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.
- Wirus Rocio
Flawiwirus przenoszony przez komary, zapalenie mozgu w poludniowo-wschodniej Brazylii. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.
Wirusy ospowe i oddechowe
Ortopokswirusy, koronawirusy i wirusy grypy o wysokiej zjadliwości - czynniki przenoszone drogą powietrzną, o największym potencjale rozprzestrzeniania.
- Wirus ospy naturalnej
Ortopokswirus ospy prawdziwej, choroba wykorzeniona w 1980 r.; zywy wirus legalny tylko w dwoch repozytoriach WHO. Kazde inne posiadanie bezwzglednie nielegalne. Czynnik BSL-4, Select Agent Tier 1. Wykaz 1C351.a.
- Wirus malpiej ospy
Ortopokswirus spokrewniony z ospa prawdziwa, lagodniejszy przebieg; rezerwuar gryzonie afrykanskie, ogniska swiatowe w 2022 r. Czynnik BSL-3, lista HHS. Wykaz 1C351.a.
- Koronawirus SARS
Betakoronawirus zespolu ciezkiej ostrej niewydolnosci oddechowej (SARS), epidemia 2002-2003; rezerwuar nietoperze. Czynnik BSL-3, lista HHS. Wykaz 1C351.a.
- Koronawirus MERS
Betakoronawirus bliskowschodniego zespolu oddechowego (MERS) o wysokiej smiertelnosci; zrodlo zakazen - wielblady jednogarbne. Czynnik BSL-3. Wykaz 1C351.a.
- Zrekonstruowany wirus grypy z 1918 r.
Wirus grypy odtworzony laboratoryjnie na podstawie szczepu pandemii 1918 r. o udowodnionej zjadliwosci; szczegolnie scisla kontrola, potencjal pandemiczny. Czynnik BSL-3 enhanced, lista HHS. Wykaz 1C351.a.
- Wirusy grypy ptakow o wysokiej zjadliwosci
Szczepy grypy ptakow (H5, H7) o wysokiej zjadliwosci, masowe padniecia drobiu i ciezkie zakazenia czlowieka; potencjal pandemiczny. Patogen czlowieka i zwierzat. Czynnik BSL-3, lista USDA/HHS. Wykaz 1C351.a/1C352.
Bakterie i grzyby chorobotwórcze
Bakterie, riketsje i grzyby chorobotwórcze dla człowieka objęte pozycją 1C351 oraz listą HHS Select Agents.
- Laseczka waglika
Przetrwalnikujaca bakteria Gram-dodatnia waglika; przetrwalniki o wyjatkowej odpornosci, latwe do aerozolizacji, postac pluchna o wysokiej smiertelnosci. Czynnik BSL-3, Select Agent Tier 1. Wykaz 1C351.b.
- Paleczka dzumy
Bakteria Gram-ujemna dzumy; rezerwuar gryzonie, wektor pchly; postac pluchna przenoszona kropelkowo o niemal 100% smiertelnosci. Czynnik BSL-3, Select Agent Tier 1. Wykaz 1C351.b.
- Paleczka tularemii
Bakteria Gram-ujemna tularemii o skrajnie niskiej dawce zakazajacej (kilkanascie komorek) i zdolnosci do zakazenia wziewnego. Czynnik BSL-3, Select Agent Tier 1. Wykaz 1C351.b.
- Paleczka nosacizny
Bakteria Gram-ujemna nosacizny koniowatych, przenoszaca sie na czlowieka; historycznie badana jako bron. Czynnik BSL-3, Select Agent Tier 1. Wykaz 1C351.b.
- Paleczka melioidozy
Bakteria Gram-ujemna melioidozy, bytujaca w glebie i wodzie tropikow; spokrewniona z nosacizna. Czynnik BSL-3, Select Agent Tier 1. Wykaz 1C351.b.
- Riketsja goraczki Q
Wewnatrzkomorkowa bakteria goraczki Q z forma przetrwalnikopodobna o duzej odpornosci i skrajnie niskiej dawce zakazajacej; grozny czynnik aerozolowy. Czynnik BSL-3, lista HHS. Wykaz 1C351.b.
- Riketsja duru plamistego
Wewnatrzkomorkowa bakteria duru plamistego epidemicznego; wektor - wesz odziezowa, historyczne wielkie epidemie wojenne. Czynnik BSL-3, lista HHS. Wykaz 1C351.b.
- Zarazek papuzicy
Wewnatrzkomorkowa bakteria papuzicy (ornitozy), odzwierzeca z ptakow; atypowe zapalenie pluc u czlowieka. Czynnik BSL-3, wykaz Grupy Australijskiej. Wykaz 1C351.b.
- Laseczka jadu kielbasianego
Beztlenowa przetrwalnikujaca laseczka wytwarzajaca toksyny botulinowe - najsilniejsze znane trucizny; znaczenie z produkcji toksyny. Czynnik Select Agent Tier 1. Wykaz 1C351.b.
- Laseczka zgorzeli gazowej
Beztlenowa przetrwalnikujaca laseczka; kontrolowane szczepy wytwarzajace toksyne epsilon (typy B, D). Toksyna epsilon na liscie HHS; wykaz Grupy Australijskiej. Wykaz 1C351.b.
- Paleczka maltanska
Bakteria Gram-ujemna brucelozy, najbardziej zjadliwa z brucelli; rezerwuar kozy i owce, niska dawka zakazajaca, zakazenie takze wziewne. Czynnik BSL-3, listy HHS/USDA. Wykaz 1C351.b.
- Paleczka ronienia bydla
Bakteria Gram-ujemna brucelozy bydla (ronienia), zakazajaca wtornie czlowieka. Czynnik BSL-3, listy HHS/USDA. Wykaz 1C351.b.
- Paleczka ronienia swin
Bakteria Gram-ujemna brucelozy swin, zakazajaca czlowieka. Czynnik BSL-3, listy HHS/USDA. Wykaz 1C351.b.
- Paleczka duru brzusznego
Bakteria Gram-ujemna duru brzusznego, przenoszona droga pokarmowa; potencjal skazenia wody i zywnosci. Wykaz Grupy Australijskiej. Wykaz 1C351.b.
- Paleczka czerwonki
Bakteria Gram-ujemna czerwonki; typ 1 wytwarza toksyne Shiga, bardzo niska dawka zakazajaca. Wykaz Grupy Australijskiej. Wykaz 1C351.b.
- Przecinkowiec cholery
Wygieta bakteria Gram-ujemna cholery; ostra biegunka odwadniajaca z toksyny cholery, potencjal skazenia wody. Wykaz Grupy Australijskiej. Wykaz 1C351.b.
- Paleczka okreznicy wytwarzajaca toksyne Shiga (STEC)
Szczepy E. coli wytwarzajace toksyne Shiga (np. O157:H7); krwotoczne zapalenie jelit i zespol hemolityczno-mocznicowy, bardzo niska dawka. Wykaz Grupy Australijskiej. Wykaz 1C351.b.
- Coccidioides immitis
Grzyb dimorficzny kokcydioidozy; forma glebowa wytwarza wysoce zakazne artrokonidia wdychane z pylem. Czynnik BSL-3, wykaz Grupy Australijskiej. Wykaz 1C351.c.
- Coccidioides posadasii
Grzyb dimorficzny kokcydioidozy, blizniaczy wobec C. immitis; zakazenie przez wdychanie artrokonidiow. Czynnik BSL-3, wykaz Grupy Australijskiej. Wykaz 1C351.c.
Czynniki chorobotwórcze zwierząt
Patogeny zwierzęce objęte kontrolą wywozu i listą USDA Select Agents, w tym czynniki chorób zwalczanych z urzędu.
- Wirus pryszczycy
Pikornawirus pryszczycy - najbardziej zarazliwa choroba parzystokopytnych; przenosi sie aerozolem na duze odleglosci, moze sparalizowac rolnictwo. Wymaga najwyzszej hermetyzacji, lista USDA. Wykaz 1C352.
- Wirus zarazy bydlecej
Morbiliwirus ksiegosuszu bydla; choroba wykorzeniona w 2011 r. (druga po ospie prawdziwej). Zywy wirus tylko w wyznaczonych laboratoriach, kazde inne posiadanie niedopuszczalne. Lista USDA. Wykaz 1C352.
- Wirus afrykanskiego pomoru swin
Duzy wirus DNA afrykanskiego pomoru swin, smiertelnosc niemal 100%, brak szczepionki; wyjatkowo odporny w produktach wieprzowych (obecny w Polsce). Lista USDA. Wykaz 1C352.
- Wirus klasycznego pomoru swin
Pestiwirus klasycznego pomoru swin, wysoce zarazliwy i czesto smiertelny; klinicznie podobny do ASF. Zwalczany z urzedu, lista USDA. Wykaz 1C352.
- Wirus afrykanskiej choroby koni
Orbiwirus afrykanskiej choroby koni przenoszony przez kuczmany Culicoides; smiertelnosc ponad 90% u koni. Lista USDA. Wykaz 1C352.
- Wirus choroby niebieskiego jezyka
Orbiwirus choroby niebieskiego jezyka przenoszony przez kuczmany; ciezki przebieg u owiec. Zwalczany z urzedu. Wykaz 1C352.
- Wirus rzekomego pomoru drobiu
Paramyksowirus choroby Newcastle; kontrola obejmuje szczepy welogeniczne powodujace masowe padniecia drobiu. Zwalczany z urzedu, lista USDA. Wykaz 1C352.
- Wirus pomoru przezuwaczy
Morbiliwirus pomoru malych przezuwaczy, spokrewniony z ksiegosuszem; ciezka choroba owiec i koz o wysokiej smiertelnosci. Zwalczany z urzedu, lista USDA. Wykaz 1C352.
- Wirus choroby zgrudowacenia skory
Kapripokswirus choroby guzowatej skory bydla; liczne guzy skorne, straty gospodarcze, przenoszony przez owady klujace. Zwalczany z urzedu, lista USDA. Wykaz 1C352.
- Wirus ospy owczej
Kapripokswirus ospy owczej, ciezka choroba owiec ze zmianami ospowymi. Zwalczany z urzedu, lista USDA. Wykaz 1C352.
- Wirus ospy koziej
Kapripokswirus ospy koziej, blisko spokrewniony z ospa owcza; analogiczna choroba koz. Zwalczany z urzedu, lista USDA. Wykaz 1C352.
- Wirus choroby pecherzykowej swin
Enterowirus choroby pecherzykowej swin, klinicznie nieodroznialny od pryszczycy; wymusza roznicowanie laboratoryjne. Odporny w srodowisku. Zwalczany z urzedu, lista USDA. Wykaz 1C352.
- Wirus pecherzykowego zapalenia jamy gebowej
Rabdowirus pecherzykowego zapalenia jamy gebowej bydla, koni i swin, klinicznie podobny do pryszczycy; moze zakazac czlowieka. Zwalczany z urzedu, lista USDA. Wykaz 1C352.
- Wirus wscieklizny rzekomej (choroba Aujeszkyego)
Herpeswirus choroby Aujeszky'ego; rezerwuar swinie, u innych zwierzat przebieg smiertelny z objawami nerwowymi. Zwalczany z urzedu. Wykaz 1C352.
- Wirus choroby skokowej owiec
Flawiwirus kleszczowy choroby skokowej owiec (zapalenie mozgu); Wyspy Brytyjskie i pln. Europa, rzadziej czlowiek. Zwalczany z urzedu. Wykaz 1C352.
- Enterowirusowe zapalenie mozgu i rdzenia swin
Pikornawirus choroby cieszynskiej (Teschen), zapalenie mozgu i rdzenia swin z porazeniami. Zwalczany z urzedu. Wykaz 1C352.
- Mycoplasma capricolum subsp. capripneumoniae
Bezscienna mykoplazma zarazy plucnej koz (CCPP), wysoce zarazliwe smiertelne zapalenie pluc. Zwalczana z urzedu, lista USDA. Wykaz 1C352.
- Mycoplasma mycoides subsp. mycoides SC
Bezscienna mykoplazma (small colony) zarazy plucnej bydla (CBPP), jedna z najgrozniejszych chorob bydla. Zwalczana z urzedu, lista USDA. Wykaz 1C352.
Czynniki chorobotwórcze roślin
Patogeny roślinne z pozycji 1C354, mające potencjał zastosowania jako broń przeciwko uprawom.
- Andyjski utajony wirus ziemniaka
Tymowirus porazajacy ziemniaki, czesto o przebiegu utajonym; zawleczenie zagraza plantacjom. Agrofag kwarantannowy. Wykaz 1C354.
- Wiroid wrzecionowatosci bulw ziemniaka
Wiroid (nagie koliste RNA) wrzecionowatosci bulw ziemniaka; deformacja bulw, spadek plonu, wyjatkowo odporny. Agrofag kwarantannowy. Wykaz 1C354.
- Xanthomonas albilineans
Bakteria Gram-ujemna parzeliny lisci trzciny cukrowej; biale smugi, wiedniecie, straty plonu cukru. Agrofag kwarantannowy. Wykaz 1C354.
- Xanthomonas axonopodis pv. citri
Bakteria raka cytrusowego; korkowate zmiany na lisciach i owocach, zamieranie drzew, trudna do zwalczenia. Agrofag kwarantannowy. Wykaz 1C354.
- Xanthomonas oryzae pv. oryzae
Bakteria zarazy lisci ryzu, jedna z najgrozniejszych chorob ryzu; duze straty plonu w Azji. Agrofag kwarantannowy, lista USDA APHIS. Wykaz 1C354.
- Clavibacter michiganensis subsp. sepedonicus
Bakteria bakteriozy pierscieniowej ziemniaka; gnicie pierscienia naczyniowego bulw, czesto utajone. Agrofag kwarantannowy. Wykaz 1C354.
- Ralstonia solanacearum rasa 3 biowar 2
Bakteria brunatnej zgnilizny (sluzaka) ziemniaka; rasa 3 biowar 2 przystosowana do klimatu umiarkowanego, zagrozenie dla upraw europejskich. Agrofag kwarantannowy, lista USDA APHIS. Wykaz 1C354.
- Colletotrichum kahawae
Grzyb antraknozy owocow kawy (coffee berry disease); czarne plamy i opadanie owocow, ogromne straty w Afryce. Agrofag kwarantannowy. Wykaz 1C354.
- Cochliobolus miyabeanus
Grzyb brunatnej plamistosci lisci ryzu; historycznie przyczyna kleski glodu w Bengalu (1943). Agrofag kwarantannowy. Wykaz 1C354.
- Microcyclus ulei
Grzyb poludniowoamerykanskiego zamierania lisci kauczukowca; zawleczenie do Azji zagroziloby swiatowej produkcji kauczuku. Agrofag kwarantannowy. Wykaz 1C354.
- Puccinia graminis
Grzyb rdzy zdzblowej pszenicy; rasa Ug99 przelamuje odpornosc wiekszosci odmian, zarodniki przenoszone wiatrem na ogromne odleglosci. Agrofag kwarantannowy. Wykaz 1C354.
- Puccinia striiformis
Grzyb rdzy zoltej (paskowej) pszenicy; rozwija sie w nizszych temperaturach, zagraza uprawom w klimacie umiarkowanym. Agrofag kwarantannowy. Wykaz 1C354.
- Magnaporthe oryzae
Grzyb zarazy (blast) ryzu, najgrozniejsza choroba ryzu; patotyp pszeniczny (wheat blast) zagraza pszenicy. Agrofag kwarantannowy. Wykaz 1C354.
- Peronosclerospora philippinensis
Legniowiec filipinskiego macniaka rzekomego kukurydzy; karlowacenie i bezplonnosc roslin. Agrofag kwarantannowy, lista USDA APHIS. Wykaz 1C354.
- Sclerophthora rayssiae var. zeae
Legniowiec brunatnego macniaka rzekomego (paskowego) kukurydzy; brunatne pasy na lisciach, straty plonu w Azji Pld. Agrofag kwarantannowy, lista USDA APHIS. Wykaz 1C354.
- Synchytrium endobioticum
Grzyb skoczkowy raka ziemniaka; kalafiorowate narosla na bulwach, przetrwalniki zywotne w glebie dziesieciolecia. Agrofag kwarantannowy, lista USDA APHIS. Wykaz 1C354.
- Tilletia indica
Grzyb glowniowy sneci indyjskiej pszenicy (Karnal bunt); zamienia ziarniaki w mase zarodnikow o rybnym zapachu, bariery handlowe. Agrofag kwarantannowy. Wykaz 1C354.
- Thecaphora solani
Grzyb glowniowy glowni ziemniaka; zniekstalcenia bulw wypelnionych masa zarodnikow, region andyjski. Agrofag kwarantannowy. Wykaz 1C354.
Toksyny
Toksyny białkowe i drobnocząsteczkowe z pozycji 1C351 lit. d oraz listy Select Agents.
- Toksyny botulinowe
Najsilniejsze znane trucizny - neurotoksyny bialkowe (typy A-G) blokujace przewodnictwo nerwowo-miesniowe, dawka smiertelna w nanogramach; wytwarzane przez C. botulinum. Select Agent Tier 1. Wykaz 1C351.d.
- Toksyny laseczki zgorzeli gazowej
Toksyny bialkowe C. perfringens; kontrolowana glownie toksyna epsilon (typy B, D) tworzaca pory i uszkadzajaca OUN. Toksyna epsilon na liscie HHS. Wykaz 1C351.d.
- Konotoksyny
Krotkie peptydowe neurotoksyny jadu slimakow stozkow; blokuja kanaly jonowe i receptory, szybkie porazenie. Krotkie alfa-konotoksyny na liscie HHS. Wykaz 1C351.d.
- Toksyny Shiga
Bialkowe toksyny Shiga hamujace synteze bialek (inaktywacja rybosomow); krwotoczne zapalenie jelit i zespol hemolityczno-mocznicowy. Lista HHS. Wykaz 1C351.d.
- Enterotoksyny gronkowca zlocistego
Bialkowe superantygeny gronkowca; kontrolowana zwlaszcza enterotoksyna B (SEB) - czynnik obezwladniajacy, wziewnie ciezkie objawy. SEB na liscie HHS. Wykaz 1C351.d.
- Tetrodotoksyna
Drobnoczasteczkowa neurotoksyna blokujaca kanaly sodowe (ryby rozdymkowate/fugu); jedna z najsilniejszych trucizn niebialkowych, brak odtrutki, odporna termicznie. Lista HHS. Wykaz 1C351.d.
- Mikrocystyny
Drobnoczasteczkowe hepatotoksyny sinic (zakwity wod); hamuja fosfatazy bialkowe, uszkadzaja watrobe, dzialanie rakotworcze, potencjal skazenia wody. Wykaz 1C351.d.
- Aflatoksyny
Mykotoksyny Aspergillus zanieczyszczajace zywnosc; silnie rakotworcze (rak watroby), aflatoksyna B1 jeden z najsilniejszych naturalnych kancerogenow, odporne termicznie. Lista HHS. Wykaz 1C351.d.
- Abryna
Bialkowa lektyna typu AB z nasion rozanca grochowego, hamuje synteze bialek; podobna do rycyny, jeszcze bardziej toksyczna. Lista HHS. Wykaz 1C351.d.
- Toksyna cholery
Bialkowa enterotoksyna AB5 przecinkowca cholery; aktywuje cyklaze adenylanowa, masowa utrata plynow (biegunka odwadniajaca). Wykaz 1C351.d.
- Diacetoksyscyrpenol
Mykotoksyna trichotecenowa Fusarium (DAS) hamujaca synteze bialek; uszkodzenia skory, blon sluzowych i szpiku, dziala przez skore. Lista HHS. Wykaz 1C351.d.
- Toksyna T-2
Mykotoksyna trichotecenowa Fusarium (T-2) hamujaca synteze bialek; cytotoksyczna dla skory, jelit i szpiku, kojarzona z 'zoltym deszczem'. Wykaz 1C351.d.
- Toksyna HT-2
Mykotoksyna trichotecenowa HT-2, glowny produkt przemiany T-2 o zblizonym mechanizmie i toksycznosci; wystepuje razem z T-2 w skazeniach zboz. Wykaz 1C351.d.
- Modekcyna
Bialkowa lektyna typu AB z Adenia digitata, hamuje synteze bialek; z grupy abryny i rycyny, skrajnie toksyczna. Wykaz 1C351.d.
- Wolkenzyna
Bialkowa lektyna typu AB z Adenia volkensii, hamuje synteze bialek; z grupy modekcyny i abryny, skrajnie toksyczna. Wykaz 1C351.d.
- Wiskotoksyna (lektyna 1 jemioly)
Bialkowa lektyna typu AB z jemioly (wiskumina), hamuje synteze bialek jak abryna i rycyna; oczyszczona toksyna wysoce toksyczna. Wykaz 1C351.d.
Sprzęt i elementy genetyczne
Fermentory, wirówki, liofilizatory, komory izolacyjne i inne wyposażenie z pozycji 2B352 oraz elementy genetyczne z pozycji 1C353.
- Komory izolacyjne i osloniete stanowiska (2B352.a)
Komory izolacyjne i oslonięte stanowiska (klasa III) zapewniajace hermetycznosc P3/P4 do pracy z najgrozniejszymi patogenami. Sprzet dual-use, Grupa Australijska. Wykaz 2B352.a.
- Fermentory (2B352.b)
Fermentory o pojemnosci >=20 L zdolne do hodowli czynnikow chorobotworczych bez uwalniania aerozolu; namnazanie w skali ponadlaboratoryjnej. Sprzet dual-use, Grupa Australijska. Wykaz 2B352.b.
- Wirowki separacyjne (2B352.c)
Przeplywowe wirowki separacyjne o pracy ciaglej do zbioru biomasy bez uwalniania aerozolu; krytyczny etap zbioru czynnika. Sprzet dual-use, Grupa Australijska. Wykaz 2B352.c.
- Sprzet do filtracji stycznej (2B352.d)
Sprzet do filtracji stycznej (cross-flow) do zageszczania zawiesin komorkowych i oddzielania toksyn; etap przetwarzania czynnika. Sprzet dual-use, Grupa Australijska. Wykaz 2B352.d.
- Sprzet do sterylizacji i dezynfekcji (2B352.e)
Sprzet do sterylizacji, dezynfekcji i liofilizacji sprzezony z instalacjami hermetycznymi; warunek powtarzalnego namnazania czynnika. Sprzet dual-use, Grupa Australijska. Wykaz 2B352.e.
- Sprzet ochrony osobistej w laboratoriach (2B352.f)
Kombinezony gazoszczelne i ochrona drog oddechowych do pracy P3/P4 z czynnikami wysokiego ryzyka. Sprzet dual-use, Grupa Australijska. Wykaz 2B352.f.
- Komory aerozolowe (2B352.g)
Komory inhalacyjne (aerozolowe) do badania narazenia zwierzat na czynniki biologiczne; bardzo wysoki wskaznik zwiazany z bronia biologiczna. Sprzet dual-use, Grupa Australijska. Wykaz 2B352.g.
- Instalacje do suszenia rozpylowego (2B352.h)
Suszarki rozpylowe przeksztalcajace zawiesine w suchy proszek o frakcji respirabilnej; wytwarzanie trwalej postaci aerozolizacyjnej czynnika. Sprzet dual-use, Grupa Australijska. Wykaz 2B352.h.
- Sprzet do rozdrabniania i mikrokapsulkowania (2B352.i)
Sprzet do rozdrabniania i mikrokapsulkowania materialu biologicznego do frakcji drobnej/respirabilnej; nadawanie cech uzytkowych czynnikowi. Sprzet dual-use, Grupa Australijska. Wykaz 2B352.i.
- Sprzet do syntezy kwasow nukleinowych (2B352.j)
Automatyczne syntezatory kwasow nukleinowych zdolne do skladania dlugich sekwencji bez nadzoru; umozliwiaja odtworzenie elementow genetycznych czynnikow bez probki. Sprzet dual-use, Grupa Australijska. Wykaz 2B352.j.
- Elementy genetyczne i organizmy zmodyfikowane (1C353)
Elementy genetyczne (sekwencje kodujace czynniki i toksyny) oraz organizmy zmodyfikowane; rozciagaja kontrole patogenow na material genetyczny umozliwiajacy ich odtworzenie. Wykaz 1C353.