Nazewnictwo

Język / system Nazwa
polski generatory impulsów wysokiego napięcia (układy odpalania, 1A007.a)
angielski high-voltage pulse generators (firing sets)
wzór / oznaczenie firing set

Czym jest

Generatory impulsów wysokiego napięcia (firing sets) dostarczają krótki, potężny impuls prądu wyzwalający detonatory EBW/EFI. Magazynują energię (kondensatory) i uwalniają ją przez szybki przełącznik/krytron w nanosekundach.

Są nieodzowne do jednoczesnego odpalenia wielu detonatorów w układzie implozyjnym. Objęte kontrolą (1A007.a, NSG część 2).

Zakres opisu. Hasło ma charakter rozpoznawczo-prawny. Nie zawiera receptur, parametrów syntezy ani sposobów uzbrajania - opisuje cechy pozwalające rozpoznać materiał i ustalić podstawę odpowiedzialności.

Parametry objęte kontrolą

Cecha Wartość
funkcja magazynowanie energii i wyzwalanie impulsu odpalającego detonatory
cecha kluczowa bardzo krótki czas narastania impulsu; wysoka energia i napięcie
elementy kondensatory impulsowe, szybkie przełączniki (krytrony/tyratrony)
znaczenie jednoczesne odpalenie wielu detonatorów - implozja

Zastosowania cywilne

Perforatory wiertnicze, technika impulsowa, badania fizyczne - w reglamentowanym obiegu.

Miejsce w grupie i pozycje pokrewne

Podstawa prawna kontroli

Wykaz / akt Pozycja Uwagi
Rozporządzenie (UE) 2021/821, załącznik I 1A007.a kontrola wywozu
Grupa Dostawców Jądrowych (NSG) część 2 - urządzenia istotne dla broni jądrowej zastosowanie w inicjacji ładunku
Wspólny wykaz uzbrojenia UE ML4 materiał/urządzenie o znaczeniu wojskowym
Prawo polskie - materiały wybuchowe ustawa z dnia 21 czerwca 2002 r. o materiałach wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego zezwolenia, ewidencja, nadzór
Prawo polskie - obrót z zagranicą ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. o obrocie z zagranicą towarami o znaczeniu strategicznym zezwolenie na wywóz, pośrednictwo i tranzyt

Rozpoznanie w warunkach terenowych

Sygnały - miniaturowe urządzenia zapłonowe, elektroniczne układy odpalania, przewody i ładunki profilowane; dokumentacja odwołująca się do czasów zadziałania (nanosekundy), synchronizacji albo jednoczesności; powiązanie z materiałem wybuchowym albo konstrukcją ładunku.

Wskaźniki - urządzenia o parametrach właściwych dla precyzyjnej, jednoczesnej inicjacji (powyżej progów wykazu); kompletowanie zestawu detonator-generator-materiał wybuchowy; odbiorca bez uzasadnienia cywilnego.

Zasady bezpieczeństwa - bezwzględny zakaz podłączania zasilania i manipulacji; traktowanie jako uzbrojonego środka inicjującego; zabezpieczenie i ewakuacja strefy; wezwanie patrolu rozminowania/pirotechników.

Ocena wyrobu: prawidłowy a nieprawidłowy

Materiał pełnowartościowy - sprawny układ zdolny dostarczyć impuls o właściwych parametrach. Materiał niepełnowartościowy - rozładowane/uszkodzone kondensatory, wadliwy przełącznik eliminujący zadziałanie.

Znaczenie prawne. Wyrabianie, gromadzenie, posiadanie i obrót materiałami wybuchowymi bez wymaganego zezwolenia realizuje znamiona czynu z art. 171 k.k.; wywóz bez zezwolenia - z art. 33 ustawy o obrocie z zagranicą towarami o znaczeniu strategicznym. Wobec zastosowania w inicjacji implozji, gromadzenie w celu budowy ładunku jądrowego podlega art. 121 k.k. Materiał zdegradowany, niezdolny do detonacji, zgromadzony w zamiarze użycia, może być oceniany w kategoriach usiłowania nieudolnego (art. 13 § 2 k.k.) - co nie wyłącza odpowiedzialności za sam nielegalny obrót.

Odpowiedzialność karna

Podstawa Czyn Zagrożenie
art. 171 § 1 k.k. wyrabianie, przetwarzanie, gromadzenie, posiadanie, obrót materiałami wybuchowymi bez wymaganego zezwolenia od 6 miesięcy do lat 8
art. 121 § 1 k.k. gromadzenie środków służących do wytworzenia broni jądrowej - przy ustaleniu przeznaczenia od roku do lat 10
art. 120 k.k. stosowanie środka masowej zagłady od 10 lat, 25 lat albo dożywotnie pozbawienie wolności
art. 163 § 1 pkt 3 k.k. sprowadzenie zdarzenia (eksplozji) zagrażającego życiu lub zdrowiu wielu osób albo mieniu w wielkich rozmiarach od roku do lat 10
art. 33 ustawy o obrocie z zagranicą towarami o znaczeniu strategicznym obrót bez zezwolenia (wywóz, pośrednictwo, tranzyt) od roku do lat 10
art. 13 § 2 k.k. usiłowanie nieudolne (materiał zdegradowany / poniżej progów albo zamiar nieziszczalny) jak za usiłowanie

Hasła powiązane

Przypisy

  1. Rozporządzenie (UE) 2021/821, załącznik I, pozycja 1A007.a.
  2. Wspólny wykaz uzbrojenia Unii Europejskiej (ML).
  3. Ustawa z dnia 21 czerwca 2002 r. o materiałach wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego.
  4. Ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. o obrocie z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa.
  5. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, art. 13 § 2, art. 120, art. 121, art. 163, art. 171, art. 173.