Nazewnictwo
| Język / system | Nazwa |
|---|---|
| polski | Benzfetamina |
| oznaczenie chemiczne | N-benzylo-N-α-dimetylo-fenetyloamina |
| nazwa systematyczna IUPAC (ang.) | (2S)-N-benzyl-N-methyl-1-phenylpropan-2-amine |
| synonimy / oznaczenia (ang.) | Benzfetaminum, N-Benzylmethamphetamin, Benzofetamina |
| zapis SMILES | CC(CC1=CC=CC=C1)N(C)CC2=CC=CC=C2 |
| numer CAS | 156-08-1 |
| grupa wykazu | IV-P |
Czym jest
Pozycja wykazu zaliczona do grupy IV-P. Jest to substancja psychotropowa objęta kontrolą na podstawie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii (grupa IV-P - leki dostępne na receptę, obrót reglamentowany).
Zakres opisu. Hasło ma charakter rozpoznawczo-prawny. Wskazuje status kontrolny i podstawę odpowiedzialności - nie zawiera opisu wytwarzania ani dawkowania.
Dane fizykochemiczne
| Właściwość | Wartość |
|---|---|
| wzór sumaryczny | C17H21N |
| masa molowa | 239,35 g/mol |
| postać | ciało stałe |
| temperatura wrzenia | 127 °C at 0,02 mm Hg |
| temperatura topnienia | 152 - 153 °C |
| rozpuszczalność | Readily rozpuszczalny |
| log P (lipofilność, XLogP) | 4,1 |
Dane fizykochemiczne pochodzą z bazy PubChem (rekord CID 5311017) i służą do wstępnej identyfikacji zabezpieczonego materiału; rozstrzygające pozostaje badanie laboratoryjne.
Informacje medyczne
Benzfetamina – organiczny związek chemiczny, lek odchudzający o działaniu stymulującym, pochodna amfetaminy. Nazwa handlowa benzfetaminy to Didrex.
Źródło opisu: Wikipedia, hasło Benzfetamina.
| Dane farmakologiczne | Wartość |
|---|---|
| grupa terapeutyczna | leki hamujące łaknienie, leki pobudzające ośrodkowy układ nerwowy, leki dopaminergiczne, leki sympatykomimetyczne |
| okres półtrwania (T½) | 16–31 godz. |
Oficjalna ulotka i Charakterystyka Produktu Leczniczego (ChPL): baza leków Medycyny Praktycznej · Rejestr Produktów Leczniczych URPL.
Identyfikatory i zasoby zewnętrzne
| Baza danych | Identyfikator |
|---|---|
| Numer CAS | 156-08-1 |
| PubChem CID | 5311017 |
| ChemSpider | 2251 |
| CompTox (DTXSID) | DTXSID4022656 |
| ChEMBL | CHEMBL1201358 |
| ChEBI | 3044 |
| KEGG | C07538 |
| DrugBank | DB00865 |
| UNII (FDA) | 0M3S43XK27 |
| MeSH | D001589 |
| RxNorm | 1422 |
| InChIKey | YXKTVDFXDRQTKV-HNNXBMFYSA-N |
Pełny zestaw powiązań i identyfikatorów: Wikidata Q3322838.
Status prawny
| Cecha | Wartość |
|---|---|
| kategoria | substancja psychotropowa |
| grupa | IV-P |
| charakter grupy | grupa IV-P - leki dostępne na receptę, obrót reglamentowany |
Podstawa prawna
| Akt | Zakres |
|---|---|
| Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii, art. 32 | podział substancji psychotropowych na grupy I-P do IV-P |
| Rozporządzenie Ministra Zdrowia (Dz.U. 2024 poz. 1139) | wykaz z przypisaniem pozycji do grupy IV-P |
| Konwencje ONZ | jednolita konwencja o środkach odurzających (1961) / konwencja o substancjach psychotropowych (1971) |
Rozpoznanie w warunkach terenowych
Postać spotykana - proszki, kryształy, tabletki, znaczki (blottery), roztwory, susz roślinny lub preparaty; często bez oznakowania albo z fałszywym opisem ("nie do spożycia", "badawcze", "kolekcjonerskie").
Wskaźniki - porcjowanie i pakowanie handlowe, wagi, zgrzewarki; obecność innych pozycji wykazu; sprzedaż poza legalnym obrotem aptecznym.
Zasady bezpieczeństwa - ochrona przed kontaktem i wdychaniem (część opioidów, np. analogi fentanylu, działa w śladowych ilościach); zabezpieczenie próbki do badania (GC-MS); ostrożność wobec nieoznaczonych proszków.
Odpowiedzialność karna
| Podstawa | Czyn | Zagrożenie |
|---|---|---|
| art. 62 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii | posiadanie środka odurzającego lub substancji psychotropowej | do lat 3; znaczna ilość - od roku do lat 10 |
| art. 53 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii | wytwarzanie, przetwarzanie, przerób | do lat 3; znaczna ilość - od lat 3 |
| art. 56 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii | wprowadzanie do obrotu, uczestniczenie w obrocie | od 6 miesięcy do lat 8; znaczna ilość - od lat 2 do 12 |
| art. 55 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii | przywóz, wywóz, wewnątrzwspólnotowe nabycie lub dostawa, tranzyt | do lat 5; znaczna ilość - od lat 2 do 12 |
| art. 58-59 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii | udzielanie, nakłanianie, udzielanie w celu osiągnięcia korzyści | zależnie od czynu, w tym od 6 miesięcy do lat 8 |
Przypisy
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych (Dz.U. 2024 poz. 1139), grupa IV-P.
- Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, art. 31, 32, 53, 55, 56, 58, 59, 62, 62b.
- Jednolita konwencja o środkach odurzających (1961); Konwencja o substancjach psychotropowych (1971).
- Dane fizykochemiczne i nazewnictwo: baza PubChem, rekord CID 5311017 (https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/5311017).