Nazewnictwo
| Język / system | Nazwa |
|---|---|
| polski | Etylofenidat |
| angielski | Ethylphenidate |
| nazwa systematyczna IUPAC (ang.) | ethyl 2-phenyl-2-piperidin-2-ylacetate |
| synonimy / oznaczenia (ang.) | Ethylphenidat |
| zapis SMILES | CCOC(=O)C(C1CCCCN1)C2=CC=CC=C2 |
| klasa Listy zabronionej WADA | S6.B |
Czym jest
Etylofenidat jest zaliczana do klasy S6.B Listy zabronionej. W ujęciu tej klasy jest to stymulant - pobudza ośrodkowy układ nerwowy, znosi zmęczenie.
Zakres opisu. Hasło ma charakter rozpoznawczo-prawny. Wskazuje status substancji na Liście zabronionej oraz podstawę odpowiedzialności - nie stanowi porady medycznej ani instrukcji stosowania.
Dane fizykochemiczne
| Właściwość | Wartość |
|---|---|
| wzór sumaryczny | C15H21NO2 |
| masa molowa | 247,33 g/mol |
| log P (lipofilność, XLogP) | 0,6 |
Dane fizykochemiczne pochodzą z bazy PubChem (rekord CID 3080846) i służą do wstępnej identyfikacji zabezpieczonego preparatu; rozstrzygające pozostaje badanie laboratoryjne.
Identyfikatory i zasoby zewnętrzne
| Baza danych | Identyfikator |
|---|---|
| Numer CAS | 57413-43-1 |
| PubChem CID | 3080846 |
| ChemSpider | 2338571 |
| CompTox (DTXSID) | DTXSID60912317 |
| ChEMBL | CHEMBL1187932 |
| UNII (FDA) | 984DG861KD |
| MeSH | C042400 |
| InChIKey | AIVSIRYZIBXTMM-UHFFFAOYSA-N |
Pełny zestaw powiązań i identyfikatorów: Wikidata Q5404506.
Status na Liście zabronionej
| Cecha | Wartość |
|---|---|
| klasa WADA | S6.B |
| zakres zakazu | podczas zawodów |
Podstawa prawna
| Akt | Zakres |
|---|---|
| Lista zabroniona (Światowy Kodeks Antydopingowy WADA) | zaliczenie substancji do klasy S6.B |
| Ustawa z dnia 21 kwietnia 2017 r. o zwalczaniu dopingu w sporcie | zakaz stosowania, podawania i obrotu w celu użycia w sporcie; nadzór POLADA |
| Ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne | dla substancji będących produktami leczniczymi - obrót wyłącznie w reglamentowanym łańcuchu |
| Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii | jeżeli substancja jest zarazem środkiem odurzającym lub substancją psychotropową - odrębna odpowiedzialność karna |
Rozpoznanie w warunkach terenowych
Sygnały - preparaty farmaceutyczne (ampułki, fiolki, tabletki, blistry, iniektory), często bez polskiego oznakowania lub z zagranicznych zakupów wysyłkowych; proszki i roztwory w opakowaniach bez etykiety; sprzęt do iniekcji; ulotki i notatki dawkowania (cykle).
Wskaźniki - posiadanie w ilościach i zestawieniach typowych dla wspomagania wysiłkowego; powiązanie ze środowiskiem sportowym lub siłowniami; obrót poza legalnym łańcuchem aptecznym.
Zasady bezpieczeństwa - zabezpieczenie preparatów, opakowań, sprzętu i dokumentacji; pobranie próbek do badania; ostrożność wobec nieoznaczonych roztworów i proszków.
Odpowiedzialność
| Podstawa | Czyn | Charakter |
|---|---|---|
| art. 48 ustawy o zwalczaniu dopingu w sporcie | podawanie małoletniemu lub zawodnikowi substancji zabronionej albo stosowanie wobec niego metody zabronionej | odpowiedzialność karna |
| art. 49 ustawy o zwalczaniu dopingu w sporcie | wprowadzanie do obrotu lub uczestniczenie w obrocie substancją zabronioną w celu użycia w sporcie | odpowiedzialność karna |
| reguły antydopingowe (POLADA) | stosowanie lub posiadanie przez zawodnika | odpowiedzialność dyscyplinarna |
| ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii | posiadanie, obrót, wytwarzanie - gdy substancja jest środkiem odurzającym lub psychotropowym | odpowiedzialność karna |
Hasła powiązane (ta sama klasa)
Przypisy
- Światowy Kodeks Antydopingowy, Lista zabroniona 2026 (WADA), klasa S6.B.
- Ustawa z dnia 21 kwietnia 2017 r. o zwalczaniu dopingu w sporcie, art. 48, art. 49.
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne.
- Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii.
- Dane fizykochemiczne i nazewnictwo: baza PubChem, rekord CID 3080846 (https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/3080846).