Nazewnictwo
| Język / system | Nazwa |
|---|---|
| polski | Prazepam |
| oznaczenie chemiczne | 7-chloro-1-(cyklopropylometylo)-5-fenylo--1,3-dihydro-2H-1,4-benzodiazepin-2-on |
| nazwa systematyczna IUPAC (ang.) | 7-chloro-1-(cyclopropylmethyl)-5-phenyl-3H-1,4-benzodiazepin-2-one |
| synonimy / oznaczenia (ang.) | Centrax, Demetrin, Trepidan, Prazepamum, W 4020 |
| zapis SMILES | C1CC1CN2C(=O)CN=C(C3=C2C=CC(=C3)Cl)C4=CC=CC=C4 |
| numer CAS | 2955-38-6 |
| grupa wykazu | IV-P |
Czym jest
Pozycja wykazu zaliczona do grupy IV-P. Jest to substancja psychotropowa objęta kontrolą na podstawie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii (grupa IV-P - leki dostępne na receptę, obrót reglamentowany).
Zakres opisu. Hasło ma charakter rozpoznawczo-prawny. Wskazuje status kontrolny i podstawę odpowiedzialności - nie zawiera opisu wytwarzania ani dawkowania.
Dane fizykochemiczne
| Właściwość | Wartość |
|---|---|
| wzór sumaryczny | C19H17ClN2O |
| masa molowa | 324,8 g/mol |
| postać | ciało stałe |
| temperatura topnienia | 145-146 °C |
| rozpuszczalność | 3.99e-03 g/L |
| log P (lipofilność, XLogP) | 3,6 |
Dane fizykochemiczne pochodzą z bazy PubChem (rekord CID 4890) i służą do wstępnej identyfikacji zabezpieczonego materiału; rozstrzygające pozostaje badanie laboratoryjne.
Informacje medyczne
Prazepam (Prazepamum, Demetrin) – organiczny związek chemiczny, pochodna 1H-benzo[e][1,4]diazepiny. Prazepam jest lekiem benzodiazepinowym o działaniu anksjolitycznym (przeciwlękowym), posiada także właściwości przeciwdrgawkowe, miorelaksacyjne, słabe działanie nasenne. Lek ten wolno wchłania się z przewodu pokarmowego osiągając maksymalne stężenie we krwi dopiero po około 6 godzinach, jego działanie utrzymuje się do 24 godzin. Dość dobrze tolerowany w podeszłym wieku.
Źródło opisu: Wikipedia, hasło Prazepam.
| Dane farmakologiczne | Wartość |
|---|---|
| klasyfikacja ATC | N05BA11 - pochodne benzodiazepiny (leki przeciwlękowe) |
| okres półtrwania (T½) | 36–200 godz. |
Oficjalna ulotka i Charakterystyka Produktu Leczniczego (ChPL): baza leków Medycyny Praktycznej · Rejestr Produktów Leczniczych URPL.
Identyfikatory i zasoby zewnętrzne
| Baza danych | Identyfikator |
|---|---|
| Numer CAS | 2955-38-6 |
| PubChem CID | 4890 |
| ChemSpider | 4721 |
| CompTox (DTXSID) | DTXSID4021181 |
| ChEMBL | CHEMBL969 |
| ChEBI | 8362 |
| KEGG | C07366 |
| DrugBank | DB01588 |
| UNII (FDA) | Q30VCC064M |
| MeSH | D011222 |
| RxNorm | 8627 |
| ECHA InfoCard | 100.019.069 |
| InChIKey | MWQCHHACWWAQLJ-UHFFFAOYSA-N |
Pełny zestaw powiązań i identyfikatorów: Wikidata Q2149443.
Status prawny
| Cecha | Wartość |
|---|---|
| kategoria | substancja psychotropowa |
| grupa | IV-P |
| charakter grupy | grupa IV-P - leki dostępne na receptę, obrót reglamentowany |
Podstawa prawna
| Akt | Zakres |
|---|---|
| Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii, art. 32 | podział substancji psychotropowych na grupy I-P do IV-P |
| Rozporządzenie Ministra Zdrowia (Dz.U. 2024 poz. 1139) | wykaz z przypisaniem pozycji do grupy IV-P |
| Konwencje ONZ | jednolita konwencja o środkach odurzających (1961) / konwencja o substancjach psychotropowych (1971) |
Rozpoznanie w warunkach terenowych
Postać spotykana - proszki, kryształy, tabletki, znaczki (blottery), roztwory, susz roślinny lub preparaty; często bez oznakowania albo z fałszywym opisem ("nie do spożycia", "badawcze", "kolekcjonerskie").
Wskaźniki - porcjowanie i pakowanie handlowe, wagi, zgrzewarki; obecność innych pozycji wykazu; sprzedaż poza legalnym obrotem aptecznym.
Zasady bezpieczeństwa - ochrona przed kontaktem i wdychaniem (część opioidów, np. analogi fentanylu, działa w śladowych ilościach); zabezpieczenie próbki do badania (GC-MS); ostrożność wobec nieoznaczonych proszków.
Odpowiedzialność karna
| Podstawa | Czyn | Zagrożenie |
|---|---|---|
| art. 62 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii | posiadanie środka odurzającego lub substancji psychotropowej | do lat 3; znaczna ilość - od roku do lat 10 |
| art. 53 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii | wytwarzanie, przetwarzanie, przerób | do lat 3; znaczna ilość - od lat 3 |
| art. 56 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii | wprowadzanie do obrotu, uczestniczenie w obrocie | od 6 miesięcy do lat 8; znaczna ilość - od lat 2 do 12 |
| art. 55 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii | przywóz, wywóz, wewnątrzwspólnotowe nabycie lub dostawa, tranzyt | do lat 5; znaczna ilość - od lat 2 do 12 |
| art. 58-59 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii | udzielanie, nakłanianie, udzielanie w celu osiągnięcia korzyści | zależnie od czynu, w tym od 6 miesięcy do lat 8 |
Przypisy
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych (Dz.U. 2024 poz. 1139), grupa IV-P.
- Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, art. 31, 32, 53, 55, 56, 58, 59, 62, 62b.
- Jednolita konwencja o środkach odurzających (1961); Konwencja o substancjach psychotropowych (1971).
- Dane fizykochemiczne i nazewnictwo: baza PubChem, rekord CID 4890 (https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/4890).