Nazewnictwo
| Język / system | Nazwa |
|---|---|
| polski | Leworfanol |
| oznaczenie chemiczne | (-)-3-hydroksy-17-metylomorfinan |
| nazwa systematyczna IUPAC (ang.) | (1R,9R,10R)-17-methyl-17-azatetracyclo[7.5.3.01,10.02,7]heptadeca-2(7),3,5-trien-4-ol |
| synonimy / oznaczenia (ang.) | Levorphan, Aromarone, Levorfanol, Levorphanolum, Levorfanolo |
| zapis SMILES | CN1CCC23CCCCC2C1CC4=C3C=C(C=C4)O |
| numer CAS | 77-07-6 |
| grupa wykazu | I-N |
Czym jest
Pozycja wykazu zaliczona do grupy I-N. Jest to środek odurzający objęta kontrolą na podstawie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii (grupa I-N - najściślejsza kontrola).
Zakres opisu. Hasło ma charakter rozpoznawczo-prawny. Wskazuje status kontrolny i podstawę odpowiedzialności - nie zawiera opisu wytwarzania ani dawkowania.
Dane fizykochemiczne
| Właściwość | Wartość |
|---|---|
| wzór sumaryczny | C17H23NO |
| masa molowa | 257,37 g/mol |
| postać | ciało stałe |
| barwa / forma | kryształy |
| temperatura topnienia | 198-199 °C |
| rozpuszczalność | 1.73e-01 g/L |
| log P (lipofilność, XLogP) | 3,1 |
Dane fizykochemiczne pochodzą z bazy PubChem (rekord CID 5359272) i służą do wstępnej identyfikacji zabezpieczonego materiału; rozstrzygające pozostaje badanie laboratoryjne.
Informacje medyczne
| Dane farmakologiczne | Wartość |
|---|---|
| grupa terapeutyczna | opioidowe leki przeciwbólowe, środki odurzające (narkotyczne) |
| okres półtrwania (T½) | 11–16 godz. |
Oficjalna ulotka i Charakterystyka Produktu Leczniczego (ChPL): baza leków Medycyny Praktycznej · Rejestr Produktów Leczniczych URPL.
Status prawny
| Cecha | Wartość |
|---|---|
| kategoria | środek odurzający |
| grupa | I-N |
| charakter grupy | grupa I-N - najściślejsza kontrola |
Podstawa prawna
| Akt | Zakres |
|---|---|
| Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii, art. 31 | podział środków odurzających na grupy I-N do IV-N |
| Rozporządzenie Ministra Zdrowia (Dz.U. 2024 poz. 1139) | wykaz z przypisaniem pozycji do grupy I-N |
| Konwencje ONZ | jednolita konwencja o środkach odurzających (1961) / konwencja o substancjach psychotropowych (1971) |
Rozpoznanie w warunkach terenowych
Postać spotykana - proszki, kryształy, tabletki, znaczki (blottery), roztwory, susz roślinny lub preparaty; często bez oznakowania albo z fałszywym opisem ("nie do spożycia", "badawcze", "kolekcjonerskie").
Wskaźniki - porcjowanie i pakowanie handlowe, wagi, zgrzewarki; obecność innych pozycji wykazu; sprzedaż poza legalnym obrotem aptecznym.
Zasady bezpieczeństwa - ochrona przed kontaktem i wdychaniem (część opioidów, np. analogi fentanylu, działa w śladowych ilościach); zabezpieczenie próbki do badania (GC-MS); ostrożność wobec nieoznaczonych proszków.
Odpowiedzialność karna
| Podstawa | Czyn | Zagrożenie |
|---|---|---|
| art. 62 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii | posiadanie środka odurzającego lub substancji psychotropowej | do lat 3; znaczna ilość - od roku do lat 10 |
| art. 53 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii | wytwarzanie, przetwarzanie, przerób | do lat 3; znaczna ilość - od lat 3 |
| art. 56 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii | wprowadzanie do obrotu, uczestniczenie w obrocie | od 6 miesięcy do lat 8; znaczna ilość - od lat 2 do 12 |
| art. 55 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii | przywóz, wywóz, wewnątrzwspólnotowe nabycie lub dostawa, tranzyt | do lat 5; znaczna ilość - od lat 2 do 12 |
| art. 58-59 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii | udzielanie, nakłanianie, udzielanie w celu osiągnięcia korzyści | zależnie od czynu, w tym od 6 miesięcy do lat 8 |
Przypisy
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych (Dz.U. 2024 poz. 1139), grupa I-N.
- Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, art. 31, 32, 53, 55, 56, 58, 59, 62, 62b.
- Jednolita konwencja o środkach odurzających (1961); Konwencja o substancjach psychotropowych (1971).
- Dane fizykochemiczne i nazewnictwo: baza PubChem, rekord CID 5359272 (https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/5359272).