Nazewnictwo
| Język / system | Nazwa |
|---|---|
| polski | lonty detonujące (1A008.c) |
| angielski | detonating cord |
| wzór / oznaczenie | rdzeń PETN/RDX w oplocie |
Czym jest
Lont detonujący to elastyczny przewód z rdzeniem z kruszącego materiału wybuchowego (PETN lub RDX), który przenosi falę detonacyjną z prędkością rzędu 6-7 km/s. Umożliwia jednoczesne odpalenie wielu ładunków i tworzenie sieci detonacyjnych.
Kontrolą objęte są lonty o parametrach wojskowych (obciążenie rdzenia, prędkość). Objęte kontrolą (1A008.c, wykaz uzbrojenia ML4).
Zakres opisu. Hasło ma charakter rozpoznawczo-prawny. Nie zawiera receptur, parametrów syntezy ani sposobów uzbrajania - opisuje cechy pozwalające rozpoznać materiał i ustalić podstawę odpowiedzialności.
Parametry objęte kontrolą
| Cecha | Wartość |
|---|---|
| budowa | rdzeń z kruszącego MW (PETN/RDX) w oplocie/powłoce |
| prędkość detonacji | ~6000-7000 m/s |
| rola | przenoszenie detonacji, jednoczesne odpalenie wielu ładunków |
| obciążenie rdzenia | gramatura MW na metr - parametr kontrolny |
Zastosowania cywilne
Górnictwo, wyburzenia, sejsmika, wyrąb - w reglamentowanym obiegu.
Miejsce w grupie i pozycje pokrewne
- PETN (pentryt) - materiał rdzenia
- RDX (heksogen) - materiał rdzenia
- Zapalniki i opóźniacze (1A008.d) - inicjacja sieci
- Ładunki kumulacyjne (1A008.a) - odpalany ładunek
Podstawa prawna kontroli
| Wykaz / akt | Pozycja | Uwagi |
|---|---|---|
| Rozporządzenie (UE) 2021/821, załącznik I | 1A008.c | kontrola wywozu |
| Wspólny wykaz uzbrojenia UE | ML4 | materiał/urządzenie o znaczeniu wojskowym |
| Prawo polskie - materiały wybuchowe | ustawa z dnia 21 czerwca 2002 r. o materiałach wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego | zezwolenia, ewidencja, nadzór |
| Prawo polskie - obrót z zagranicą | ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. o obrocie z zagranicą towarami o znaczeniu strategicznym | zezwolenie na wywóz, pośrednictwo i tranzyt |
Rozpoznanie w warunkach terenowych
Sygnały - miniaturowe urządzenia zapłonowe, elektroniczne układy odpalania, przewody i ładunki profilowane; dokumentacja odwołująca się do czasów zadziałania (nanosekundy), synchronizacji albo jednoczesności; powiązanie z materiałem wybuchowym albo konstrukcją ładunku.
Wskaźniki - urządzenia o parametrach właściwych dla precyzyjnej, jednoczesnej inicjacji (powyżej progów wykazu); kompletowanie zestawu detonator-generator-materiał wybuchowy; odbiorca bez uzasadnienia cywilnego.
Zasady bezpieczeństwa - bezwzględny zakaz podłączania zasilania i manipulacji; traktowanie jako uzbrojonego środka inicjującego; zabezpieczenie i ewakuacja strefy; wezwanie patrolu rozminowania/pirotechników.
Ocena wyrobu: prawidłowy a nieprawidłowy
Materiał pełnowartościowy - ciągły rdzeń o właściwej gramaturze, nieuszkodzona powłoka. Materiał niepełnowartościowy - przerwy w rdzeniu, zawilgocenie, degradacja MW - powodują przerwanie detonacji (usiłowanie nieudolne przy niesprawnej sieci).
Znaczenie prawne. Wyrabianie, gromadzenie, posiadanie i obrót materiałami wybuchowymi bez wymaganego zezwolenia realizuje znamiona czynu z art. 171 k.k.; wywóz bez zezwolenia - z art. 33 ustawy o obrocie z zagranicą towarami o znaczeniu strategicznym. Materiał zdegradowany, niezdolny do detonacji, zgromadzony w zamiarze użycia, może być oceniany w kategoriach usiłowania nieudolnego (art. 13 § 2 k.k.) - co nie wyłącza odpowiedzialności za sam nielegalny obrót.
Odpowiedzialność karna
| Podstawa | Czyn | Zagrożenie |
|---|---|---|
| art. 171 § 1 k.k. | wyrabianie, przetwarzanie, gromadzenie, posiadanie, obrót materiałami wybuchowymi bez wymaganego zezwolenia | od 6 miesięcy do lat 8 |
| art. 163 § 1 pkt 3 k.k. | sprowadzenie zdarzenia (eksplozji) zagrażającego życiu lub zdrowiu wielu osób albo mieniu w wielkich rozmiarach | od roku do lat 10 |
| art. 33 ustawy o obrocie z zagranicą towarami o znaczeniu strategicznym | obrót bez zezwolenia (wywóz, pośrednictwo, tranzyt) | od roku do lat 10 |
| art. 13 § 2 k.k. | usiłowanie nieudolne (materiał zdegradowany / poniżej progów albo zamiar nieziszczalny) | jak za usiłowanie |
Hasła powiązane
- PETN (pentryt) - materiał rdzenia
- RDX (heksogen) - materiał rdzenia
- Zapalniki i opóźniacze (1A008.d) - inicjacja sieci
- Ładunki kumulacyjne (1A008.a) - odpalany ładunek
Przypisy
- Rozporządzenie (UE) 2021/821, załącznik I, pozycja 1A008.c.
- Wspólny wykaz uzbrojenia Unii Europejskiej (ML).
- Ustawa z dnia 21 czerwca 2002 r. o materiałach wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego.
- Ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. o obrocie z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa.
- Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, art. 13 § 2, art. 163, art. 171, art. 173.