Nazewnictwo

Język / system Nazwa
polski tygle odporne na płynne aktynowce (2A225)
angielski crucibles resistant to liquid actinides
pozycja wykazu 2A225

Czym jest

Pozycja 2A225 obejmuje tygle wykonane z materiałów odpornych na ciekłe metale aktynowców (uran, pluton) - z węglików, borków i innych materiałów niereagujących z roztopionym metalem. Kontrolą objęte są tygle o określonej pojemności i czystości materiału.

Służą do topienia i odlewania metalicznego uranu i plutonu przy formowaniu komponentów. Objęte kontrolą (2A225, NSG część 2).

Zakres opisu. Hasło ma charakter rozpoznawczo-prawny. Opisuje cechy pozwalające ustalić status kontrolny obiektu oraz podstawę odpowiedzialności - nie zawiera instrukcji obejścia zabezpieczeń ani wskazówek zastosowania do celów zakazanych.

Parametry objęte kontrolą

Cecha Wartość / próg
materiał węgliki, borki, tlenki odporne na ciekłe aktynowce (np. tlenek wapnia, węglik tantalu)
parametr kluczowy odporność chemiczna na roztopiony U/Pu; pojemność i czystość wg progów
zastosowanie topienie i odlewanie metalicznego uranu i plutonu

Zastosowania cywilne

Metalurgia specjalna, badania metali wysokotopliwych - tygle o odporności na aktynowce mają wąskie, jądrowe zastosowanie.

Miejsce w grupie i pozycje pokrewne

Podstawa prawna kontroli

Wykaz / akt Pozycja Uwagi
Rozporządzenie (UE) 2021/821, załącznik I 2A225 kategoria 2 - przetwarzanie materiałów
Grupa Dostawców Jądrowych (NSG) część 2 - podwójne zastosowanie zastosowanie w programie jądrowym
Porozumienie z Wassenaar wykaz towarów i technologii podwójnego zastosowania reżim kontroli wywozu
Prawo polskie - obrót z zagranicą ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. o obrocie z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym zezwolenie na wywóz, transfer, pośrednictwo i tranzyt; nadzór

Rozpoznanie w warunkach terenowych

Sygnały - precyzyjne podzespoły mechaniczne i armatura procesowa z dokumentacją techniczną; wykonanie z materiałów specjalnych (odpornych na korozję/aktynowce); parametry przekraczające potrzeby deklarowanej działalności cywilnej.

Wskaźniki - parametry (dokładność, materiał, odporność) powyżej progów wykazu; powiązanie z instalacją wzbogacania, przerobu albo z napędem; odbiorca bez uzasadnienia cywilnego.

Zasady bezpieczeństwa - zabezpieczenie sprzętu, nośników i dokumentacji technicznej; ustalenie deklarowanego i rzeczywistego przeznaczenia oraz odbiorcy końcowego; ocena parametrów przez biegłego.

Ocena wyrobu: objęty a nieobjęty kontrolą

Objęte kontrolą są tygle z materiałów odpornych na ciekłe aktynowce o parametrach wykazu. Zwykłe tygle laboratoryjne nie są objęte; tygle odporne na roztopiony U/Pu są wskaźnikiem obróbki materiału jądrowego.

Znaczenie prawne. Wywóz, transfer wewnątrzunijny, pośrednictwo lub tranzyt bez wymaganego zezwolenia realizuje znamiona czynu z art. 33 ustawy o obrocie z zagranicą towarami o znaczeniu strategicznym. Wobec zastosowania przy formowaniu komponentów jądrowych, gromadzenie w celu budowy ładunku podlega art. 121 k.k. Obiekt o parametrach poniżej progów kontrolnych nie podlega temu reżimowi, chyba że wchodzi w skład zestawu objętego kontrolą albo służy realizacji zamiaru objętego odrębną penalizacją.

Odpowiedzialność karna

Podstawa Czyn Zagrożenie
art. 33 ustawy o obrocie z zagranicą towarami o znaczeniu strategicznym wywóz, wewnątrzunijny transfer, pośrednictwo lub tranzyt bez wymaganego zezwolenia od roku do lat 10
art. 121 § 1 k.k. gromadzenie środków służących do wytworzenia broni masowego rażenia - przy ustaleniu przeznaczenia od roku do lat 10
art. 120 k.k. stosowanie środka masowej zagłady od 10 lat, 25 lat albo dożywotnie pozbawienie wolności
art. 13 § 2 k.k. usiłowanie nieudolne (sprzęt poniżej progów albo zamiar nieziszczalny) jak za usiłowanie

Hasła powiązane

Przypisy

  1. Rozporządzenie (UE) 2021/821, załącznik I, pozycja 2A225.
  2. Porozumienie z Wassenaar - wykaz towarów i technologii podwójnego zastosowania.
  3. Ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. o obrocie z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa.
  4. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, art. 13 § 2, art. 33, art. 120, art. 121.