Nazewnictwo

Język / system Nazwa
polski prasy tabletkarskie i enkapsulatory
angielski tablet presses and encapsulators
pozycja wykazu poza wykazami kontroli wywozu

Czym jest

Kategoria obejmuje prasy do tabletkowania (tabletkarki) oraz urządzenia do napełniania kapsułek (enkapsulatory) - sprzęt formujący gotową postać dawkowaną z proszku lub granulatu. Są to urządzenia niekontrolowane wywozowo, legalnie stosowane w przemyśle farmaceutycznym, spożywczym i suplementowym.

Znaczenie prawne pojawia się przy nielegalnej produkcji środków odurzających, substancji psychotropowych i sfałszowanych produktów leczniczych: prasa tabletkarska pozwala nadać nielegalnej substancji wygląd legalnego leku lub tabletki, w tym odwzorować oznaczenia (logo, przełamania). Sprzęt jest wówczas kluczowy dowodowo - świadczy o etapie formowania końcowego.

Zakres opisu. Hasło ma charakter rozpoznawczo-prawny. Wskazuje, kiedy powszechnie dostępny sprzęt nabiera znaczenia dowodowego - nie zawiera opisu procesów wytwarzania.

Charakterystyka i typowe elementy

Element Funkcja
prasa mimośrodowa (jednostemplowa) formowanie tabletek w małej skali
prasa rotacyjna (obrotowa) formowanie w skali większej, wysoka wydajność
stemple i matryce (puncki) nadanie kształtu, średnicy i oznaczeń; stemple z logo są silnym wskaźnikiem
enkapsulator ręczny lub półautomatyczny napełnianie kapsułek proszkiem

Kiedy sprzęt nabiera znaczenia prawnego

  • stemple odwzorowujące oznaczenia leków lub znane logo - wskaźnik zamiaru upodobnienia do produktu legalnego lub markowego;
  • współwystępowanie z substancją czynną i wypełniaczami - kompletny etap formowania;
  • ślady substancji kontrolowanej na stemplach i matrycach;
  • skala i lokalizacja - urządzenie przemysłowe poza legalną wytwórnią.

Podstawa prawna

Akt Zakres
ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii przyrządy przeznaczone do niedozwolonego wytwarzania środków odurzających i psychotropowych
ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne sfałszowane produkty lecznicze, wytwarzanie bez zezwolenia
Kodeks karny posiłkowo - narażenie życia lub zdrowia wielu osób, oszustwo, przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu

Same prasy i enkapsulatory nie są reglamentowane - reglamentacji podlega substancja czynna i przeznaczenie sprzętu.

Rozpoznanie w warunkach terenowych

Sygnały - prasa lub enkapsulator w lokalu nieprzeznaczonym do wytwarzania leków; zestawy stempli, w tym z oznaczeniami; proszki, wypełniacze, gotowe tabletki bez legalnego pochodzenia; ślady na częściach roboczych.

Zasady bezpieczeństwa - zabezpieczenie sprzętu i stempli bez naruszania śladów; pobranie wymazów; ostrożność wobec pylących substancji czynnych (ochrona dróg oddechowych); dokumentacja stempli i oznaczeń.

Ocena wyrobu: prawidłowy a nieprawidłowy

Prasa tabletkarska jest legalnym urządzeniem przemysłowym. Ocena karna dotyczy przeznaczenia i kontekstu. Stemple odwzorowujące oznaczenia istniejących leków lub logo nie mają legalnego zastosowania poza uprawnionym wytwórcą - ich posiadanie jest wskaźnikiem rozstrzygającym.

Znaczenie prawne. Przyrząd przeznaczony do niedozwolonego wytwarzania podlega art. 54 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Formowanie tabletek z substancji, która - wskutek błędnego składu lub braku substancji czynnej - nie mogła wywołać zamierzonego skutku, ocenia się jako usiłowanie nieudolne (art. 13 § 2 k.k.); upodobnienie do leku może realizować odrębne znamiona z Prawa farmaceutycznego i przepisów o oszustwie.

Odpowiedzialność karna

Podstawa Czyn Zagrożenie
art. 54 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii wyrób, posiadanie, przysposobienie przyrządów do niedozwolonego wytwarzania do lat 2
art. 53 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii niedozwolone wytwarzanie (etap formowania) do lat 3; typ kwalifikowany od lat 3
Prawo farmaceutyczne wytwarzanie lub obrót sfałszowanymi produktami leczniczymi grzywna, ograniczenie lub pozbawienie wolności
art. 13 § 2 k.k. usiłowanie nieudolne jak za usiłowanie

Hasła powiązane

Przypisy

  1. Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, art. 53, art. 54.
  2. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne.
  3. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, art. 13 § 2.