Nazewnictwo
| Język / system | Nazwa |
|---|---|
| polski | Kwas chlorowodorowy |
| inne nazwy | chlorowodór, kwas solny, HCl |
| oznaczenie chemiczne | chlorowodór / kwas solny |
| nazwa systematyczna IUPAC (ang.) | chlorane |
| synonimy / oznaczenia (ang.) | Muriatic acid, Chlorohydric acid, Acide chlorhydrique, Chlorwasserstoff, Muriaticum acidum |
| zapis SMILES | Cl |
| numer CAS | 7647-01-0 |
| kod CN | 2806 10 00 |
| kategoria prekursora | kategoria 3 |
Czym jest i do czego służy
Kwas do wytrącania soli (chlorowodorków) narkotyków i regulacji pH; masowy odczynnik.
Zakres opisu. Hasło ma charakter rozpoznawczo-prawny. Wskazuje status kontrolny substancji, jej rolę w nielegalnej produkcji oraz podstawę odpowiedzialności - nie zawiera opisu procedur syntezy ani proporcji reagentów.
Dane fizykochemiczne
| Właściwość | Wartość |
|---|---|
| wzór sumaryczny | ClH |
| masa molowa | 36,46 g/mol |
| postać | ciecz; gaz Vapor; ciecz; ciecz; Other ciało stałe; CBI; gaz Vapor; Dry proszek; Wet ciało stałe |
| barwa / forma | bezbarwny gaz |
| zapach | ostry, gryzący, irritating odor |
| temperatura wrzenia | -85,05 °C at 760 mm Hg |
| temperatura topnienia | -114,22 °C |
| gęstość | 1,05 w temp. 59 °F for 10,17% weight/weight solution - Denser than water; will sink |
| rozpuszczalność | 82.3 g/100 g w temp. 32 °F |
| log P (lipofilność, XLogP) | 0,8 |
Dane fizykochemiczne pochodzą z bazy PubChem (rekord CID 313) i służą do wstępnej identyfikacji zabezpieczonego materiału; rozstrzygające pozostaje badanie laboratoryjne.
Miejsce w łańcuchu produkcji
Substancja należy do tej samej ścieżki co poniższe pozycje wykazu - powiązania wskazują kolejne ogniwa lub warianty prekursora:
Podstawa prawna kontroli
| Wykaz / akt | Zakres |
|---|---|
| Rozporządzenie (WE) nr 273/2004 | obrót wewnątrzunijny prekursorami narkotyków - załącznik I, kategoria 3 |
| Rozporządzenie (WE) nr 111/2005 | handel prekursorami z państwami trzecimi - załącznik, kategoria 3 |
| Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii | reglamentacja prekursorów i przepisy karne |
Reglamentacja i obowiązki podmiotów
Kategoria 3 podlega przede wszystkim obowiązkom dokumentowania obrotu, zwłaszcza w handlu z państwami trzecimi (przywóz, wywóz, pośrednictwo), oraz właściwego etykietowania. Nadzór: Inspektor do spraw Substancji Chemicznych i Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny.
Rozpoznanie w warunkach terenowych
Sygnały - substancja w opakowaniach odczynnikowych, przemysłowych lub bez etykiety; ilości albo miejsce przechowywania nieadekwatne do deklarowanej działalności; współobecność aparatury (szkło laboratoryjne i aparatura destylacyjna, reaktory i autoklawy) oraz innych prekursorów tej samej ścieżki.
Wskaźniki - brak rejestracji lub dokumentacji wymaganej dla tej kategorii prekursora; rozbieżność między deklarowanym a rzeczywistym przeznaczeniem; nabywanie rozproszone (rozbijanie zakupów).
Zasady bezpieczeństwa - zabezpieczenie substancji, opakowań i dokumentacji obrotu; pobranie próbki do badania (GC-MS/HPLC); ostrożność wobec substancji żrących, lotnych i utleniających.
Ocena: zastosowanie legalne a nielegalne
Większość prekursorów ma rzeczywiste zastosowania przemysłowe, laboratoryjne lub lecznicze - sama obecność substancji nie przesądza o przestępstwie. Rozstrzyga kontekst: powiązanie z innymi ogniwami ścieżki, brak wymaganej reglamentacji oraz ustalone przeznaczenie do niedozwolonej produkcji.
Znaczenie prawne. Materiał niespełniający specyfikacji (zdegradowany, silnie zanieczyszczony), nienadający się do dalszej reakcji, przy wykazanym zamiarze wytworzenia środka odurzającego podlega ocenie jako usiłowanie nieudolne (art. 13 § 2 k.k.).
Odpowiedzialność karna
| Podstawa | Czyn | Zagrożenie |
|---|---|---|
| art. 53-56 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii (w razie przeznaczenia do nielegalnej produkcji) | dostarczenie lub użycie prekursora do niedozwolonego wytwarzania, przetwarzania lub wprowadzania do obrotu środków odurzających albo substancji psychotropowych | zależnie od czynu - do lat 3, a w typach kwalifikowanych powyżej |
| naruszenie obowiązków rejestracyjnych i dokumentacyjnych (273/2004, 111/2005) | brak rejestracji, dokumentacji lub etykietowania | sankcje administracyjne |
| art. 53 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii | niedozwolone wytwarzanie środków odurzających lub substancji psychotropowych z użyciem prekursora | do lat 3; przy znacznej ilości od lat 3 |
| art. 13 § 2 k.k. | usiłowanie nieudolne (prekursor zdegradowany albo droga syntezy nieziszczalna) | jak za usiłowanie |
Hasła powiązane
Przypisy
- Rozporządzenie (WE) nr 273/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie prekursorów narkotykowych.
- Rozporządzenie (WE) nr 111/2005 określające zasady nadzorowania handlu prekursorami narkotyków między Unią a państwami trzecimi.
- Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, art. 40, art. 53-56, art. 61.
- Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, art. 13 § 2.
- Dane fizykochemiczne i nazewnictwo: baza PubChem, rekord CID 313 (https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/313).