Nazewnictwo
| Język / system | Nazwa |
|---|---|
| polski | Kwas fenylooctowy |
| inne nazwy | kwas benzenooctowy |
| oznaczenie chemiczne | kwas 2-fenylooctowy |
| nazwa systematyczna IUPAC (ang.) | 2-phenylacetic acid |
| synonimy / oznaczenia (ang.) | PHENYLACETIC ACID, Benzeneacetic acid, Phenylethanoic acid, Benzenacetic acid, Phenyllacetic acid |
| zapis SMILES | C1=CC=C(C=C1)CC(=O)O |
| numer CAS | 103-82-2 |
| kod CN | 2916 34 00 |
| kategoria prekursora | kategoria 1 |
Czym jest i do czego służy
Surowiec do BMK (a przez to do amfetaminy); w wykazie także jako kat. 2B.
Zakres opisu. Hasło ma charakter rozpoznawczo-prawny. Wskazuje status kontrolny substancji, jej rolę w nielegalnej produkcji oraz podstawę odpowiedzialności - nie zawiera opisu procedur syntezy ani proporcji reagentów.
Dane fizykochemiczne
| Właściwość | Wartość |
|---|---|
| wzór sumaryczny | C8H8O2 |
| masa molowa | 136,15 g/mol |
| postać | Shiny biały ciało stałe with a floral odor; biały krystaliczny ciało stałe |
| barwa / forma | Shiny, biały plate kryształy |
| zapach | Floral odor |
| temperatura wrzenia | Liquid, BP: 215 °C /Phenylacetic acid methyl ester/ |
| temperatura topnienia | 76,7 °C |
| gęstość | Density (w temp. 77 °C): 1,09 g/cm³ |
| rozpuszczalność | w wodzie, 1.73X10+4 mg/L w temp. 25 °C |
| log P (lipofilność, XLogP) | 1,4 |
Dane fizykochemiczne pochodzą z bazy PubChem (rekord CID 999) i służą do wstępnej identyfikacji zabezpieczonego materiału; rozstrzygające pozostaje badanie laboratoryjne.
Miejsce w łańcuchu produkcji
Substancja należy do tej samej ścieżki co poniższe pozycje wykazu - powiązania wskazują kolejne ogniwa lub warianty prekursora:
- 1-fenylo-2-propanon (BMK, P2P)
- Alfa-fenyloacetoacetonitryl (APAAN)
- Alfa-fenyloacetoacetamid (APAA)
- Glicydan metylu BMK
- Kwas glicydowy BMK
- Alfa-acetylofenylooctan metylu (MAPA)
Podstawa prawna kontroli
| Wykaz / akt | Zakres |
|---|---|
| Rozporządzenie (WE) nr 273/2004 | obrót wewnątrzunijny prekursorami narkotyków - załącznik I, kategoria 1 |
| Rozporządzenie (WE) nr 111/2005 | handel prekursorami z państwami trzecimi - załącznik, kategoria 1 |
| Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii | reglamentacja prekursorów i przepisy karne |
Reglamentacja i obowiązki podmiotów
Kategoria 1 podlega najściślejszej reglamentacji. Wytwarzanie, przetwarzanie, przerób oraz wprowadzanie do obrotu wymaga zezwolenia (licencji) wydawanego przez Inspektora do spraw Substancji Chemicznych; obrót i użytkowanie są ewidencjonowane. Podmiot wyznacza osobę odpowiedzialną za obrót i dokumentuje transakcje.
Rozpoznanie w warunkach terenowych
Sygnały - substancja w opakowaniach odczynnikowych, przemysłowych lub bez etykiety; ilości albo miejsce przechowywania nieadekwatne do deklarowanej działalności; współobecność aparatury (szkło laboratoryjne i aparatura destylacyjna, reaktory i autoklawy) oraz innych prekursorów tej samej ścieżki.
Wskaźniki - brak rejestracji lub dokumentacji wymaganej dla tej kategorii prekursora; rozbieżność między deklarowanym a rzeczywistym przeznaczeniem; nabywanie rozproszone (rozbijanie zakupów).
Zasady bezpieczeństwa - zabezpieczenie substancji, opakowań i dokumentacji obrotu; pobranie próbki do badania (GC-MS/HPLC); ostrożność wobec substancji żrących, lotnych i utleniających.
Ocena: zastosowanie legalne a nielegalne
Większość prekursorów ma rzeczywiste zastosowania przemysłowe, laboratoryjne lub lecznicze - sama obecność substancji nie przesądza o przestępstwie. Rozstrzyga kontekst: powiązanie z innymi ogniwami ścieżki, brak wymaganej reglamentacji oraz ustalone przeznaczenie do niedozwolonej produkcji.
Znaczenie prawne. Materiał niespełniający specyfikacji (zdegradowany, silnie zanieczyszczony), nienadający się do dalszej reakcji, przy wykazanym zamiarze wytworzenia środka odurzającego podlega ocenie jako usiłowanie nieudolne (art. 13 § 2 k.k.).
Odpowiedzialność karna
| Podstawa | Czyn | Zagrożenie |
|---|---|---|
| art. 61 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii | wprowadzanie do obrotu lub posiadanie prekursora kategorii 1 wbrew przepisom rozporządzeń 273/2004 lub 111/2005 | grzywna i pozbawienie wolności do lat 3 |
| art. 40 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii | wytwarzanie, przetwarzanie lub przerób prekursora kategorii 1 bez wymaganego zezwolenia | sankcje ustawowe |
| art. 53 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii | niedozwolone wytwarzanie środków odurzających lub substancji psychotropowych z użyciem prekursora | do lat 3; przy znacznej ilości od lat 3 |
| art. 13 § 2 k.k. | usiłowanie nieudolne (prekursor zdegradowany albo droga syntezy nieziszczalna) | jak za usiłowanie |
Hasła powiązane
- 1-fenylo-2-propanon (BMK, P2P)
- Alfa-fenyloacetoacetonitryl (APAAN)
- Alfa-fenyloacetoacetamid (APAA)
- Glicydan metylu BMK
- Kwas glicydowy BMK
- Alfa-acetylofenylooctan metylu (MAPA)
Przypisy
- Rozporządzenie (WE) nr 273/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie prekursorów narkotykowych.
- Rozporządzenie (WE) nr 111/2005 określające zasady nadzorowania handlu prekursorami narkotyków między Unią a państwami trzecimi.
- Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, art. 40, art. 53-56, art. 61.
- Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, art. 13 § 2.
- Dane fizykochemiczne i nazewnictwo: baza PubChem, rekord CID 999 (https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/999).